Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada asosi to‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi yarimo‘tkazgich nanoiplar ichida joylashgan nanonuqtalarda elektronlarning energiya sathlari va to‘lqin funksiyalarini nazariy tadqiq etishga bag‘ishlangan. Kvant cheklanish sharoitida Schredinger tenglamasini yechish orqali diskret energiya spektri aniqlanib, nanostrukturaning geometrik va material parametrlarining elektron xossalarga ta’siri tahlil qilindi. Nanonuqta o‘lchami va joylashuvining energiya sathlariga ta’siri ko‘rsatilib, elektron to‘lqin funksiyalarining fazoviy lokalizatsiyasi o‘rganildi.
Kalit so'zlar: yarimo‘tkazgichli nanoip, nanonuqta, Shredinger tenglamasi, chekli orttirmalar usuli, energiya sathlari, to‘lqin funksiyasi, noparaboliklik, optoelektron qurilmalar.
Аннотация. B Статья посвящена теоретическому исследованию энергетических уровней и волновых функций электронов в квантовых точках, расположенных внутри полупроводниковых нанопроволок с прямоугольным поперечным сечением. Путём решения уравнения Шрёдингера в условиях квантового ограничения определён дискретный энергетический спектр, а также проанализировано влияние геометрических и материальных параметров наноструктуры на электронные свойства. Исследовано влияние размера и положения квантовой точки на энергетические уровни, а также изучена пространственная локализация электронных волновых функций.
Ключевые слова: полупроводниковая нанопроволока, квантовая точка, уравнение Шрёдингера, метод конечных разностей, энергетические уровни, волновая функция, непараболичность, оптоэлектронные устройства.
Abstract. The article is devoted to the theoretical investigation of the energy levels and wave functions of electrons in quantum dots embedded in semiconductor nanowires with a rectangular cross-section. By solving the Schrödinger equation under quantum confinement conditions, the discrete energy spectrum was determined, and the effects of the geometrical and material parameters of the nanostructure on the electronic properties were analyzed. The influence of the quantum dot size and position on the energy levels was investigated, and the spatial localization of the electron wave functions was studied.
Keywords: semiconductor nanowire, quantum dot, Schrödinger equation, finite difference method, energy levels, wave function, nonparabolicity, optoelectronic devices.