Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni oilaga joylashtirish va yangi oila muhitiga moslashtirishning huquqiy hamda ijtimoiy ahamiyati tahlil qilinadi. Muammoning dolzarbligi muassasaviy tarbiyadan oilaviy shakllarga o‘tish jarayonida bolalarning moslashuvi va joylashtirishning barqarorligini ta’minlash zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqotda qiyosiy-huquqiy tahlil, tizimli yondashuv va ijtimoiy-falsafiy talqin usullaridan foydalanildi. Natijada oilaviy joylashtirish shakllarining huquqiy tavsifi berilib, bolaning oilaga moslashuv bosqichlari va ularni qo‘llab-quvvatlash choralari tizimlashtirildi. Qonunchilik va amaliyotni takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.
Kalit so'zlar: oilaga joylashtirish, moslashuv, farzandlikka olish, vasiylik, homiylik, patronat, bola manfaatlarining ustuvorligi, ijtimoiy hamrohlik, deinstitutsionalizatsiya.
Аннотация. В статье анализируется правовое и социальное значение устройства детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, в семьи и их адаптации к новой семейной среде. Актуальность обусловлена необходимостью обеспечить адаптацию детей и устойчивость семейного устройства при переходе от институционального воспитания к семейным формам. Использованы сравнительно-правовой анализ, системный подход и социально-философская интерпретация. Дана правовая характеристика форм семейного устройства, систематизированы этапы адаптации ребёнка в семье и меры её поддержки. Разработаны предложения по совершенствованию законодательства и практики.
Ключевые слова: семейное устройство, адаптация, усыновление, опека, попечительство, патронат, приоритет интересов ребёнка, социальное сопровождение, де институционализация.
Abstract. The article analyzes the legal and social significance of placing orphans and children deprived of parental care in families and supporting their adaptation to a new family environment. The relevance of the study stems from the need to ensure children’s adaptation and the stability of placements during the transition from institutional to family-based care. Comparative legal analysis, a systems approach and socio-philosophical interpretation were applied. The legal features of family placement forms are described, and the stages of a child’s adaptation in the family and the corresponding support measures are systematized. Proposals for improving legislation and practice are developed.
Keywords: family placement, adaptation, adoption, guardianship, trusteeship, foster care, best interests of the child, social support, deinstitutionalization.