Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu maqolada poliakrilamid (PAA), polivinilspirt (PVS) va natriy-karboksimetilseluloza (Na-KMS) polimerlarining aralashmasidan, tikuvchi agent sifatida bor kislota, limon kislota hamda formaldegid va mochevina tizimidan foydalangan holda gibrid gidrogel olish masalasi ko'rib chiqilgan. Ishning maqsadi — Qishloq xo’jaligida foydalanish uchun tabiiy va sintetik polimerlarni turli tabiatga ega tikuvchi agentlar bilan birlashtirib, fizik-kimyoviy jihatdan barqaror, yuqori bo'kish sig'imiga ega va tarkibiy jihatdan boshqariladigan gibrid tarmoqli gidrogel tizimini yaratishdan iborat. Adabiyotlar tahlili asosida har bir tikuvchi agentning ta'sir mexanizmi, gidrogel xossalariga qo'shgan hissasi va mumkin bo'lgan qo'llanish sohalari muhokama qilingan.
Kalit so'zlar: gidrogel, poliakrilamid, polivinilspirt, karboksimetilseluloza, bor kislota, limon kislota, formaldegid, mochevina, tikuvchi agent, gibrid polimer tarmog'i.
Аннотация. В данной статье рассматривается получение гибридного гидрогеля из смеси полимеров полиакриламида (ПАА), поливинилового спирта (ПВС) и карбоксиметилцеллюлозы натрия (Na-KMS) с использованием борной кислоты, лимонной кислоты и системы формальдегид-мочевина в качестве сшивающих агентов. Целью работы является создание физико-химически стабильной, обладающей высокой набухающей способностью и структурно контролируемой гибридной сетчатой гидрогелевой системы путем сочетания природных и синтетических полимеров с различными по природе сшивающими агентами для сельскохозяйственного применения. На основе обзора литературы обсуждаются механизм действия каждого сшивающего агента, его вклад в свойства гидрогеля и возможные области применения.
Ключевые слова: гидрогель, полиакриламид, поливиниловый спирт, карбоксиметилцеллюлоза, борная кислота, лимонная кислота, формальдегид, мочевина, сшивающий агент, гибридная полимерная сетка.
Abstract. This article discusses the preparation of a hybrid hydrogel from a polymer blend of polyacrylamide (PAA), polyvinyl alcohol (PVA), and sodium carboxymethyl cellulose (Na-CMC) using boric acid, citric acid, and a formaldehyde-urea system as cross-linking agents. The aim of this work is to create a hybrid network hydrogel system—characterized by physicochemical stability, high swelling capacity, and a controlled structure—for agricultural applications by combining natural and synthetic polymers with cross-linking agents of diverse natures. Based on a literature review, the mechanism of action of each cross-linking agent, its contribution to the hydrogel's properties, and potential areas of application are discussed.
Keywords: hydrogel, polyacrylamide, polyvinyl alcohol, carboxymethyl cellulose, boric acid, citric acid, formaldehyde, urea, cross-linking agent, hybrid polymer network.