Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada ingliz va qoraqalpoq tillarida polisemiya hodisasi qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi har ikki til leksikasida koʻp maʼnoli soʻzlarning shakllanishi, ularning semantik rivojlanish yoʻnalishlari hamda lingvistik xususiyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot davomida qiyosiy-tahliliy va semantik metodlardan foydalanildi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, ingliz tilida polisemiya asosan metafora va metonimiya orqali rivojlansa, qoraqalpoq tilida koʻp maʼnolilik koʻpincha xalqning madaniy tajribasi va tarixiy turmush tarzi bilan bogʻliq holda shakllanadi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik va semantika sohalari uchun muhim ilmiy ahamiyatga ega.
Kalit so'zlar: polisemiya, koʻp maʼnolilik, semantik kengayish, metafora, metonimiya, ingliz tili, qoraqalpoq tili, qiyosiy leksikologiya.
Аннотация. В данной статье проводится сравнительный анализ полисемии в английском и каракалпакском языках. Основной целью исследования является выявление механизмов формирования многозначных слов и особенностей их семантического развития. В ходе исследования использованы сравнительно-аналитический и семантический методы. Результаты показали, что в английском языке полисемия чаще развивается посредством метафоры и метонимии, тогда как в каракалпакском языке она во многом связана с культурными традициями и историческим опытом народа. Полученные результаты имеют научное значение для сравнительного языкознания и семантики.
Ключевые слова: полисемия, многозначность, семантическое расширение, метафора, метонимия, английский язык, каракалпакский язык, сравнительная лингвистика.
Abstract. This article presents a comparative study of polysemy in English and Karakalpak lexicon. The research aims to identify the mechanisms of formation and semantic development of polysemantic words in both languages. Comparative and semantic analysis methods were applied in the study. The results indicate that polysemy in English mainly develops through metaphorical and metonymic extensions, whereas in Karakalpak it is often influenced by cultural traditions and historical experience of the people. The findings highlight the importance of polysemy as a key mechanism that enriches the lexical system of languages and expands their communicative potential.
Keywords: polysemy, multiple meaning, semantic extension, metaphor, metonymy, English language, Karakalpak language, comparative linguistics.