Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 30 Jun 2026 | Maqola Ochiq kirish

KRIPTOXROM GENLARINING EKSPRESSIYALANISHIDA TRANSKRIPSION FAKTORLARNING AHAMIYATI

Juraqulov Durbekjon Saydulla oʻgʻli, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, tayanch doktorant
Usmanov Dilshod Erkinbaevich, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, biologiya boʻyicha PhD
Abdukarimov Sharofiddin Sayfidinovich, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, kichik ilmiy xodim Oʻzbekiston Milliy Universiteti, oʻqituvchi
Xusanbayeva Shahnoza Rustamjon qizi, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, tayanch doktorant
Abdugʻafforov Azamat Tojiboy oʻgʻli, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, tayanch doktorant
Sharifjonov Abrorbek Abdujabbor oʻgʻli, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, tayanch doktorant Oʻzbekiston Milliy Universiteti, oʻqituvchi
Ziyodov Odilbek Toshbolta oʻgʻli, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, stajyor-tadqiqotchi
Jovliyev Husan Shermat oʻgʻli, OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi, Labaranti Toshkent Davlat Agrar Universiteti talabasi
Buriev Zabardast Tojiboevich, b.f.d. prof. OʻzRFA Genomika va bioinformatika markazi.
O'zbekcha

KRIPTOXROM GENLARINING EKSPRESSIYALANISHIDA TRANSKRIPSION FAKTORLARNING AHAMIYATI

Annotatsiya. Kriptoxromlar koʻk yorugʻlik fotoreseptorlari sifatida fotomorfogenez, gullash va stress javoblarini boshqaradi. Tadqiqotda bHLH, bZIP, MYB, NAC, WRKY va MADS-box kabi TF oilalarining CRY signallari bilan oʻzaro taʼsiri, yorugʻlik, gormon va abiotik stress signallarini integratsiya qilishi koʻrsatib oʻtilgan. Ayniqsa gʻoʻzada (Gossypium hirsutum) CRY –TF regulyator tarmoqlari tolalar rivojlanishi, hosildorlik va stressga chidamlilikni belgilashda muhim rol oʻynaydi. Shuningdek, CRY promotoridagi G-box, E-box kabi cis-elementlarga TFlarning bogʻlanishi molekulyar regulyatsiya murakkabligini koʻrsatadi. Maqolada kriptoxrom (CRY) genlarining ekspressiyasida transkripsiya omillari (TF) ning ahamiyati yoritilgan.

Kalit so'zlar: Kriptoxrom, Transkripsiya omillari, Gʻoʻza, Fotomorfogenez, Stress javobi, Cis-elementlar, HY5, PIF, WRKY, NAC.

Русский

NAC. ЗНАЧЕНИЕ ТРАНСКРИПЦИОННЫХ ФАКТОРОВ В ЭКСПРЕССИИ ГЕНОВ КРИПТОХРОМА

Аннотация. Криптохромы функционируют как фоторецепторы синего света, контролирующие фотоморфогенез, цветение и реакции на стресс. Особое внимание уделено семействам TF (bHLH, bZIP, MYB, NAC, WRKY, MADS-box), которые взаимодействуют с сигнализацией CRY и интегрируют внешние факторы — свет, гормоны и абиотические стрессы. В хлопчатнике (Gossypium hirsutum) сети CRY–TF играют ключевую роль в развитии волокон, устойчивости к засухе и солёности, а также в урожайности. Рассматриваются цис-регуляторные мотивы (например, G-box, E-box) и их связывание TF, что подчёркивает молекулярную сложность взаимодействий CRY–TF в росте и адаптации растений. В статье рассматривается значение транскрипционных факторов (TF) в регуляции экспрессии криптохромных (CRY) генов у растений.

Ключевые слова: Криптохром, Транскрипционные факторы, Хлопчатник, Фотоморфогенез, Стресс-ответ, Цис- регуляторные элементы, HY5, PIF, WRKY, NAC.

English

THE IMPORTANCE OF TRANSCRIPTION FACTORS IN THE EXPRESSION OF CRYPTOCHROME GENES

Abstract. Cryptochromes act as blue-light photoreceptors that mediate photomorphogenesis, flowering, and stress responses. The study highlights how TF families such as bHLH, bZIP, MYB, NAC, WRKY, and MADS-box interact with CRY signaling pathways to integrate environmental cues like light, hormones, and abiotic stresses. Special emphasis is placed on cotton (Gossypium hirsutum), where CRY–TF regulatory networks influence fiber development, stress tolerance, and yield. The paper provides insights into cis-regulatory motifs (e.g., G-box, E-box) and their binding by TFs, underscoring the molecular complexity of CRY–TF interactions in plant growth and adaptation. This article explores the role of transcription factors (TFs) in regulating the expression of cryptochrome (CRY) genes in plants.

Keywords: Cryptochrome, Transcription factors, Cotton, Photomorphogenesis, Stress response, Cis-regulatory elements, HY5, PIF, WRKY, NAC.

Fayllar

kriptoxrom-genlarining-ekspressiyalanishida-transkripsion-fa.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 03.00.00-Biologiya fanlari
Jurnal 2026-6-son (iyun)
Chop etilgan 30 Jun 2026
Tashkilot OʻzR FA Genomika va bioinformatika markazi
ID 56153-1792668430
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.