Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu maqolada mumtoz Sharq adabiyotining ingliz tiliga tarjima qilinishi jarayonida yuzaga keladigan oʻzgarishlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda fors, turkiy va arab mumtoz adabiy anʼanalari misolida tarjima faqat til birliklarini koʻchirish emas, balki maʼno, ramzlar tizimi va oʻquvchi qabulining ham oʻzgarishiga olib kelishi koʻrsatib beriladi. Maqolada mumtoz matnning koʻp qatlamli tabiati, tarjimada ayrim maʼnolarning yoʻqolishi va yangi talqinlarning yuzaga kelishi, oʻquvchi dunyoqarashining roli hamda tarjimonning hamijodkor sifatidagi oʻrni yoritiladi. Shuningdek, ingliz tilidagi tarjimalar natijasida asl matndan kelib chiqqan, ammo nisbatan mustaqil xususiyatlarga ega boʻlgan yangi adabiy shakl vujudga kelishi haqida fikr yuritiladi.
Kalit so'zlar: mumtoz Sharq adabiyoti, badiiy tarjima, tarjimashunoslik, ingliz tili, ramziylik, talqin, oʻquvchi qabul qilishi, tarjimon, madaniyatlararo muloqot.
Аннотация. В данной статье рассматриваются изменения, возникающие при переводе классической восточной литературы на английский язык. На примере персидской, тюркской и арабской литературных традиций показывается, что перевод представляет собой не только перенос языковых единиц, но и преобразование смыслов, системы символов и особенностей читательского восприятия. В статье анализируются многослойная природа классического текста, утрата отдельных смысловых оттенков в процессе перевода, появление новых интерпретаций, роль читателя и место переводчика как соавтора текста. Особое внимание уделяется тому, что английский перевод формирует новый литературный объект, который связан с оригиналом, но одновременно приобретает собственные особенности и способы существования в иной культурной среде.
Ключевые слова: классическая восточная литература, художественный перевод, переводоведение, английский язык, символизм, интерпретация, читательское восприятие, переводчик, межкультурная коммуникация.
Abstract. This article examines the transformations that occur when classical Eastern literature is translated into English. Drawing on Persian, Turkic, and Arabic literary traditions, the study argues that translation is not merely a transfer of linguistic units but also a process that reshapes meaning, symbolism, and reader reception. The paper discusses the multilayered nature of classical texts, the loss of certain semantic nuances in translation, the emergence of new interpretations, the role of the reader, and the translatorʼs position as a co-creator of the translated work. Particular attention is given to the idea that English translations produce a new literary form that remains connected to the source text while developing its own characteristics within a different cultural context.
Keywords: classical Eastern literature, literary translation, translation studies, English language, symbolism, interpretation, reader reception, translator, intercultural communication.