Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 05 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

RAQAMLI MULOQOT VA ETIKA MUAMMOSINING PEDAGOGIK TADQIQOTLARDAGI EVOLYUTSIYASI

Kurbanbayeva Mukaddas Kozibayevna, Toshkent gumanitar fanlar universiteti o‘qituvchisi
O'zbekcha

RAQAMLI MULOQOT VA ETIKA MUAMMOSINING PEDAGOGIK TADQIQOTLARDAGI EVOLYUTSIYASI

Annotatsiya. Annotatsiya: Ushbu maqolada pedagogik etika tushunchasining tarixiy taraqqiyoti va uning zamonaviy axborotlashgan jamiyatdagi transformatsiyasi tizimli ravishda tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi ta’lim muhitining raqamlashishi natijasida an’anaviy pedagogik muloqot normalari va virtual makondagi xulq-atvor qoidalari o‘rtasidagi tafovutning ortib borayotgani bilan izohlanadi. Maqolada retrospektiv tahlil metodidan foydalangan holda, pedagogik etikaning klassik davrdan boshlab zamonaviy “Netiket” (tarmoq etikasi) tushunchasigacha bo‘lgan rivojlanish bosqichlari ochib berilgan. Muallif pedagogik merosning (Komenskiy, Suxomlinskiy qarashlari) raqamli muloqotdagi o‘rnini tahlil qilar ekan, axloqiy normalarning texnologik muhitga moslashish mexanizmlarini ko‘rsatib o‘tadi. Tadqiqot davomida xorijiy olimlar, jumladan, V. Shi, M. Ribble va L. Floridining raqamli fuqarolik va kiberetika borasidagi nazariy konsepsiyalari qiyosiy o‘rganilgan. Maqolaning asosiy yangiligi shundan iboratki, unda raqamli muloqot etikasi shunchaki qoidalar majmui emas, balki pedagogik jarayonning subyektlari o‘rtasidagi “virtual mas’uliyat” va “raqamli madaniyat”ning uzviy qismi sifatida talqin etiladi. Xulosa qismida raqamli muloqot etikasi muammolarini bartaraf etish bo‘yicha pedagogik tavsiyalar va kelajakdagi tadqiqot yo‘nalishlari belgilab berilgan.

Kalit so'zlar: Kalit so‘zlar: Retrospektiv tahlil, pedagogik etika, Netiket, raqamli muloqot, kiberetika, pedagogik meros, raqamli fuqarolik, akademik halollik.

Русский

ИННОВАЦИОННАЯ МОДЕЛЬ ФОРМИРОВАНИЯ ЦИФРОВОЙ КОММУНИКАЦИОННОЙ КУЛЬТУРЫ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ

Аннотация. Аннотация: В данной статье систематически исследуется историческое развитие концепции педагогической этики и ее трансформация в современном информационном обществе. Актуальность исследования обусловлена растущим разрывом между традиционными нормами педагогического общения и правилами поведения в виртуальном пространстве в результате цифровизации образовательной среды.
С использованием метода ретроспективного анализа в статье раскрываются этапы развития педагогической этики от классического периода до современной концепции «Нетикета» (сетевой этики). Анализируя роль педагогического наследия (взгляды Коменского, Сухомлинского) в цифровой коммуникации, автор демонстрирует механизмы адаптации этических норм к технологической среде. В ходе исследования проведен сравнительный анализ теоретических концепций цифровой гражданственности и киберэтики зарубежных ученых, таких как В. Ши, М. Риббл и Л. Флориди. Основная новизна статьи заключается в том, что этика цифрового общения трактуется не просто как набор правил, а как неотъемлемая часть «виртуальной ответственности» и «цифровой культуры» субъектов педагогического процесса. В заключении представлены педагогические рекомендации по преодолению проблем этики цифровой коммуникации и определены направления будущих исследований.

Ключевые слова: Ключевые слова: Ретроспективный анализ, педагогическая этика, Нетикет, цифровое общение, киберэтика, педагогическое наследие, цифровая гражданственность, академическая честность.

English

AN INNOVATIVE MODEL OF FORMING A FUTURE TEACHER’S DIGITAL COMMUNICATION CULTURE

Abstract. Abstract: This article provides a systematic study of the historical development of the concept of pedagogical ethics and its transformation in the modern information society. The relevance of the study is driven by the increasing gap between traditional norms of pedagogical communication and rules of conduct in virtual spaces, resulting from the digitalization of the educational environment. Using the method of retrospective analysis, the article reveals the developmental stages of pedagogical ethics from the classical period to the modern concept of “Netiquette” (network ethics). By analyzing the role of pedagogical heritage (the views of Comenius and Sukhomlinsky) in digital communication, the author demonstrates the mechanisms through which ethical norms adapt to the technological environment. The research includes a comparative analysis of theoretical concepts regarding digital citizenship and cyber-ethics by foreign scholars such as V. Shea, M. Ribble, and L. Floridi. The primary novelty of the article lies in interpreting digital communication ethics not merely as a set of rules, but as an integral part of the “virtual responsibility” and “digital culture” of the subjects involved in the pedagogical process. The conclusion offers pedagogical recommendations for addressing ethical challenges in digital communication and outlines directions for future research.

Keywords: Keywords: Retrospective analysis, pedagogical ethics, Netiquette, digital communication, cyber-ethics, pedagogical heritage, digital citizenship, academic integrity.

Fayllar

raqamli-muloqot-va-etika-muammosining-pedagogik-tadqiqotlard.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 13.00.00-Pedagogika fanlari
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 05 Aug 2026
Tashkilot Toshkent gumanitar fanlar universiteti
ID 17908-1785932963
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar