Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 31 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

AYRIM MAHALLIY ANOR (Punica granatum L.) NAVLARINING SHARBATI, MEVA POʻSTI VA URUGʻI EKSTRAKTLARINING GIPOGLIKEMIK FAOLLIGI TAHLILI

Ergasheva Farogʻat Sheraliyevna, DSc doktoranti, Guliston davlat universiteti
Xushmatov Shunqor Sadullayevich, B.f.d., Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi
Kushiyev Xabibjon Xojiboboyevich, B.f.d., professor, Guliston davlat universiteti
O'zbekcha

AYRIM MAHALLIY ANOR (Punica granatum L.) NAVLARINING SHARBATI, MEVA POʻSTI VA URUGʻI EKSTRAKTLARINING GIPOGLIKEMIK FAOLLIGI TAHLILI

Annotatsiya. Mazkur tadqiqotda Oʻzbekiston Respublikasi Sirdaryo viloyati tuproq-iqlim sharoitida yetishtiriluvchi ayrim mahalliy anor (Punica granatum L.) navlari sharbati, meva poʻsti va urugʻi ekstraktlarining eksperimental diabet sharoitida gipoglikemik faolligi tahlil qilingan. Tadqiqotlarda “Alloksan monogidrat” (150 mg/kg) inʼyeksiyasi yordamida yuzaga keltirilgan eksperimental diabet modelida kalamush qonida glyukoza konsentratsiyasi 7-sutkada 27,8±0,2 mmol/l, 14-sutkada 29,5±0,3 mmol/l ga ortishi sharoitida (nazorat guruhida 7-sutka va 14-sutkalarda mos ravishda – 4,7±0,05 mmol/l va 4,8±0,04 mmol/l), anor (Punica granatum L.) navlari ekstraktlari (sharbat, poʻst, urugʻ) (150 mg/kg) sezilarli darajadagi gipoglikemik faollikka ega boʻlib, bunda qonda glyukoza konsentratsiyasi maksimal “Qizil anor” poʻsti ekstrakti taʼsirida 7-sutka va 14-sutkada mos ravishda – 7,8±0,04 mmol/l va 7,6±0,02 mmol/l, urugʻi ekstrakti taʼsirida mos ravishda – 8,1±0,03 mmol/l va 8,3±0,04 mmol/l gacha pasayishi aniqlangan. Anor (Punica granatum L.) navlari sharbati, meva poʻsti va urugʻi ekstraktining antidiabet faolligi ularning tarkibidagi polifenol birikmalar bilan bogʻliqligi tahmin qilingan. Olingan natijalar anor (Punica granatum L.) ekstrakti asosida diabet terapiyasi maqsadlarida, biologik faol qoʻshimcha ishlab chiqishda ilmiy asos sifatida foydalanilishi mumkinligi taʼkidlangan.

Kalit so'zlar: Anor (Punica granatum L.) ekstrakti, ekspermental diabet, qonda glyukoza konsentratsiyasi, gipoglikemik faollik.

Русский

АНАЛИЗ ГИПОГЛИКЕМАТИЧЕСКОЙ АКТИВНОСТИ СОКА, ЭКСТРАКТОВ КОЧЕШКИ ПЛОДОВ И СЕМЯН НЕКОТОРЫХ МЕСТНЫХ СОРТОВ ГРАНАТА (Punica granatum L.)

Аннотация. В данном исследовании проанализирована гипогликемическая активность сока, экстрактов кожуры и семян некоторых местных сортов граната (Punica granatum L.), выращиваемых в почвенно-климатических условиях Сырдарьинской области Республики Узбекистан, в условиях экспериментального диабета. В экспериментальной модели диабета, индуцированного инъекцией аллоксана моногидрата (150 мг/кг), концентрация глюкозы в крови крыс повышалась до 27,8±0,2 ммоль/л на 7-е сутки и до 29,5±0,3 ммоль/л на 14-е сутки (в контрольной группе — соответственно 4,7±0,05 ммоль/л и 4,8±0,04 ммоль/л). Установлено, что экстракты различных частей граната (Punica granatum L.) — сока, кожуры и семян — в дозе 150 мг/кг обладают выраженной гипогликемической активностью. Наиболее значительное снижение концентрации глюкозы в крови отмечено под влиянием экстракта кожуры сорта «Кизил анор»: до 7,8±0,04 ммоль/л на 7-е сутки и до 7,6±0,02 ммоль/л на 14-е сутки. Под действием экстракта семян данного сорта концентрация глюкозы снижалась соответственно до 8,1±0,03 ммоль/л и 8,3±0,04 ммоль/л. Предполагается, что антидиабетическая активность сока, экстрактов кожуры и семян граната (Punica granatum L.) связана с содержащимися в них полифенольными соединениями. Полученные результаты могут служить научной основой для разработки биологически активных добавок на основе экстрактов граната (Punica granatum L.) с целью их применения в комплексной терапии диабета.

Ключевые слова: экстракт граната (Punica granatum L.), экспериментальный диабет, концентрация глюкозы в крови, гипогликемическая активность.

English

ANALYSIS OF THE HYPOGLYCEMIC ACTIVITY OF JUICE, PEEL, AND SEED EXTRACTS FROM CERTAIN LOCAL POMEGRANATE (*PUNICA GRANATUM* L.) VARIETIES

Abstract. This study evaluated the hypoglycemic activity of juice, peel, and seed extracts from selected local pomegranate (Punica granatum L.) cultivars grown under the soil and climatic conditions of the Syrdarya Region of the Republic of Uzbekistan in an experimental model of diabetes. In rats with experimental diabetes induced by alloxan monohydrate injection (150 mg/kg), blood glucose concentrations increased to 27.8±0.2 mmol/L on day 7 and 29.5±0.3 mmol/L on day 14, compared with 4.7±0.05 mmol/L and 4.8±0.04 mmol/L, respectively, in the control group. Pomegranate (Punica granatum L.) juice, peel, and seed extracts administered at a dose of 150 mg/kg exhibited pronounced hypoglycemic activity. The greatest reduction in blood glucose concentration was observed with the peel extract of the “Qizil anor” cultivar, reaching 7.8±0.04 mmol/L on day 7 and 7.6±0.02 mmol/L on day 14. The seed extract reduced blood glucose levels to 8.1±0.03 mmol/L and 8.3±0.04 mmol/L on days 7 and 14, respectively. The antidiabetic activity of pomegranate (Punica granatum L.) juice, peel, and seed extracts is presumed to be associated with their polyphenolic compounds. These findings may provide a scientific basis for the development of biologically active supplements based on pomegranate (Punica granatum L.) extracts for use in diabetes therapy.

Keywords: pomegranate (Punica granatum L.) extract, experimental diabetes, blood glucose concentration, hypoglycemic activity.

Fayllar

ayrim-mahalliy-anor-punica-granatum-l-navlarining-sharbat.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 03.00.00-Biologiya fanlari
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 31 Aug 2026
Tashkilot Guliston davlat universiteti
ID 51878-1794045755
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.