Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu tadqiqotda Samarqand shahridagi tarixiy obyektlar hududida oʻsuvchi asriy daraxtlar mikrobiomi MALDI-TOF mass-spektrometriya usuli yordamida oʻrganildi. Ajratilgan mikroorganizmlar orasidan yuqori antagonistik faollikka ega Bacillus licheniformis shtammi tanlanib, uning fitopatogenlarga qarshi biologik faolligi baholandi. Natijalar B. licheniformis patogen mikroorganizmlar oʻsishini cheklashi va aniq inhibisiya zonalari hosil qilishini koʻrsatdi. Dala sinovlarida 10⁻² suyultirilgan suspenziya qoʻllanilganda biologik himoya samaradorligi yuqori boʻlib, ushbu shtamm asriy daraxtlarni himoyalash uchun istiqbolli biokontrol agenti ekanligi aniqlandi.
Kalit so'zlar: Bacillus licheniformis, antagonizm, fitopatogenlar, mikrobiom, MALDI-TOF, biologik himoya, asriy daraxtlar.
Аннотация. В данном исследовании с использованием метода MALDI-TOF масс-спектрометрии изучен микробиом вековых деревьев, произрастающих на территории исторических объектов города Самарканда. Среди выделенных микроорганизмов был отобран штамм Bacillus licheniformis с высокой антагонистической активностью, и проведена оценка его биологической эффективности против фитопатогенов. Результаты показали, что B. licheniformis эффективно подавляет рост патогенных микроорганизмов и формирует зоны ингибирования. В полевых испытаниях применение суспензии в разведении 10⁻² обеспечило высокую эффективность биологической защиты, что подтверждает перспективность данного штамма как биоконтрольного агента для защиты вековых деревьев.
Ключевые слова: Bacillus licheniformis, антагонизм, фитопатогены, микробиом, MALDI-TOF, биологическая защита.
Abstract. This study investigated the microbiome of monumental trees growing in historical sites of Samarkand using MALDI-TOF mass spectrometry. Among the isolated microorganisms, the Bacillus licheniformis strain with high antagonistic activity was selected, and its biological efficacy against phytopathogens was evaluated. The results demonstrated that B. licheniformis effectively inhibited the growth of pathogenic microorganisms and formed distinct inhibition zones. Field trials showed high biological protection efficiency when a 10⁻² diluted suspension was applied by spraying, confirming the potential of this strain as a biocontrol agent for protecting monumental trees.
Keywords: Bacillus licheniformis, antagonism, phytopathogens, microbiome, MALDI-TOF MS, biological control, monumental trees.