Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 31 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

NAMANGAN VILOYATI SUV HAVZALARINING CYANOPHYTA FLORASI VA ULARNING EKOLOGIK- BIOINDIKATSION XUSUSIYATLARI

Qoʻchqarova Mashxura Qodirjon qizi, “University business and science” oʻqituvchisi
O'zbekcha

NAMANGAN VILOYATI SUV HAVZALARINING CYANOPHYTA FLORASI VA ULARNING EKOLOGIK- BIOINDIKATSION XUSUSIYATLARI

Annotatsiya. Ushbu maqolada Namangan viloyati suv havzalarida uchraydigan Cyanophyta florasining ekologik xususiyatlari va bioindikatsion imkoniyatlari ilmiy adabiyotlar hamda hududning tabiiy-ekologik sharoitlari asosida tahlil qilindi. Tadqiqotda Cyanophyta vakillarining suv muhitidagi tarqalishi, plankton, bentos va perifiton shakllarida rivojlanishi, harorat, yorugʻlik, pH, suv oqimi hamda azot va fosfor birikmalarining ularning rivojlanishiga taʼsiri koʻrib chiqildi. Shuningdek, sianobakteriyalar biomassasining ortishi, dominant turlarning shakllanishi va “suv gullashi” jarayonlari evtrofikatsiya holatini baholashdagi ahamiyati yoritildi. Namangan viloyatidagi daryo, kanal, suv ombori va boshqa suv obyektlarining antropogen yuklamasi qishloq xoʻjaligi faoliyati, mineral oʻgʻitlar, oqova suvlar va suv rejimining oʻzgarishi bilan bogʻliq holda baholandi. Tahlil natijasida Cyanophyta tur tarkibi, dominantlik darajasi, biomassasi va mavsumiy dinamikasidan suv havzalarining ekologik holatini kompleks monitoring qilishda foydalanish mumkinligi asoslandi. Maqolada Namangan viloyati suv havzalari uchun floristik, ekologik va bioindikatsion monitoringni birlashtiruvchi taklifiy model ishlab chiqildi.

Kalit so'zlar: Cyanophyta, sianobakteriyalar, algoflora, suv havzalari, bioindikatsiya, evtrofikatsiya, ekologik monitoring, Namangan viloyati.

Русский

ФЛОРА CYANOPHYTA ВОДОЕМОВ НАМАНГАНСКОЙ ОБЛАСТИ И ИХ ЭКОЛОГО- БИОИНДИКАЦИОННЫЕ СВОЙСТВА

Аннотация. В статье проанализированы экологические особенности и биоиндикационные возможности представителей Cyanophyta водоемов Наманганской области на основе научной литературы и природно-экологических условий региона. Рассмотрены распространение цианобактерий в водной среде, их развитие в планктоне, бентосе и перифитоне, а также влияние температуры, освещенности, pH, скорости течения и соединений азота и фосфора. Особое внимание уделено увеличению биомассы, формированию доминирующих видов и процессам «цветения» воды как показателям эвтрофикации. Антропогенная нагрузка на реки, каналы, водохранилища и другие водные объекты региона рассмотрена в связи с сельскохозяйственной деятельностью, применением минеральных удобрений, поступлением сточных вод и изменением водного режима. Показано, что видовой состав, степень доминирования, биомасса и сезонная динамика Cyanophyta могут использоваться для комплексного мониторинга экологического состояния водоемов. Предложена модель мониторинга, объединяющая флористические, экологические и биоиндикационные показатели для водных объектов Наманганской области.

Ключевые слова: Cyanophyta, цианобактерии, альгофлора, водоемы, биоиндикация, эвтрофикация, экологический мониторинг, Наманганская область.

English

CYANOPHYTA FLORA OF WATER BODIES OF NAMANGAN REGION AND THEIR ECOLOGICAL- BIOINDICATIVE PROPERTIES

Abstract. The article analyzes the ecological characteristics and bioindicative potential of Cyanophyta occurring in water bodies of Namangan Region on the basis of scientific literature and the natural and ecological conditions of the region. The distribution of cyanobacteria in aquatic environments, their development as planktonic, benthic and periphytic forms, and the effects of temperature, light, pH, water flow, nitrogen and phosphorus compounds were considered. Particular attention was paid to biomass increase, dominance patterns and algal blooms as indicators of eutrophication. Anthropogenic pressure on rivers, canals, reservoirs and other water bodies was assessed in relation to agricultural activity, mineral fertilizers, wastewater inputs and changes in the hydrological regime. The analysis demonstrates that species composition, dominance, biomass and seasonal dynamics of Cyanophyta --- 523 --- can be used for integrated assessment of aquatic ecosystem condition. A monitoring model combining floristic, ecological and bioindicative parameters was proposed for water bodies of Namangan Region.

Keywords: Cyanophyta, cyanobacteria, algal flora, water bodies, bioindication, eutrophication, ecological monitoring, Namangan Region.

Fayllar

namangan-viloyati-suv-havzalarining-cyanophyta-florasi-va-ul.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 03.00.00-Biologiya fanlari
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 31 Aug 2026
Tashkilot “University
ID 43945-1794044160
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar