Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalari – nutqiy chatbotlar, nutqni avtomatik tanish (ASR) tizimlari va generativ SI suhbatdoshlari yordamida 7-sinf oʻquvchilarining ingliz tilida gapirish koʻnikmasini rivojlantirish masalasi tahlil qilingan. 2021–2026-yillarda nashr etilgan besh meta-tahlil va toʻrt empirik tadqiqot natijalari sintez qilindi. SI vositalarining gapirishga taʼsiri oʻrta darajada ekani (Hedges g = 0,48–0,69), oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan oʻquvchilarda g = 0,67 ga tengligi hamda 5–8 haftalik muntazam mashgʻulotlar eng yuqori samara berishi aniqlandi. Shu asosda A2 darajasi deskriptorlariga tayangan toʻrt bosqichli metodik model taklif etildi, uni maktabda qoʻllashning yosh, xavfsizlik va oʻqituvchi nazorati bilan bogʻliq shartlari asoslab berildi.
Kalit so'zlar: sunʼiy intellekt, gapirish koʻnikmasi, chatbot, nutqni avtomatik tanish, 7-sinf, ingliz tili, A2 darajasi, kommunikativ kompetensiya, meta-tahlil.
Аннотация. В статье рассматривается развитие навыков говорения на английском языке у учащихся 7-го класса с помощью технологий искусственного интеллекта (ИИ): речевых чат-ботов, систем автоматического распознавания речи (ASR) и генеративных ИИ-собеседников. Обобщены результаты пяти метаанализов и четырёх эмпирических исследований, опубликованных в 2021–2026 гг. Установлено, что влияние ИИ-средств на говорение имеет средний размер эффекта (Hedges g = 0,48–0,69), для обучающихся младше 18 лет g = 0,67, а наибольший эффект дают регулярные занятия продолжительностью 5–8 недель. На этой основе предложена четырёхэтапная методическая модель, опирающаяся на дескрипторы уровня A2, и обоснованы условия её применения в школе с учётом возраста, безопасности и контроля учителя.
Ключевые слова: искусственный интеллект, навык говорения, чат-бот, автоматическое распознавание речи, 7-й класс, английский язык, уровень A2, коммуникативная компетенция, метаанализ.
Abstract. The article examines how artificial intelligence (AI) technologies – voice chatbots, automatic speech recognition (ASR) systems and generative AI interlocutors – can support the development of English speaking skills in 7th grade students. Findings of five meta-analyses and four empirical studies published in 2021–2026 were synthesised. AI tools were found to have a moderate effect on speaking (Hedgesʼg = 0.48–0.69), with g = 0.67 for learners under 18, and regular practice lasting 5–8 weeks produced the strongest effect. On this basis, a four-stage instructional model aligned with A2 descriptors is proposed, and the conditions for its school use related to age, safety and teacher supervision are justified.
Keywords: artificial intelligence, speaking skills, chatbot, automatic speech recognition, 7th grade, English language, A2 level, communicative competence, meta-analysis.