Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 31 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

RAQAMLI TAʼLIM VOSITALARI ASOSIDA BOʻLAJAK TEXNOLOGIK TAʼLIM OʻQITUVCHILARINING METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH

Abduqahhorova Gulchehra Ulugʻbek qizi, Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti magistr bitiruvchisi,
Toshkent, Oʻzbekiston
O'zbekcha

RAQAMLI TAʼLIM VOSITALARI ASOSIDA BOʻLAJAK TEXNOLOGIK TAʼLIM OʻQITUVCHILARINING METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH

Annotatsiya. Maqolada boʻlajak texnologik taʼlim oʻqituvchilarining metodik kompetensiyasini raqamli taʼlim vositalari asosida rivojlantirish masalasi kompetensiyaviy yondashuv va TPACK modeli doirasida nazariy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot materialini oliy taʼlimning texnologik taʼlim yoʻnalishi oʻquv-normativ hujjatlari, mavzuga oid ilmiy adabiyot hamda amaliyotda qoʻllanilayotgan raqamli vositalar majmui tashkil etdi. Nazariy tahlil, tizimli yondashuv va modellashtirish metodlari asosida metodik kompetensiyaning beshta tarkibiy komponenti — gnostik-nazariy, loyihalash-konstruktorlik, texnologik-amaliy, raqamli-kommunikativ va diagnostik-reflektiv komponentlar — ajratildi hamda ularning texnologik taʼlim oʻqituvchisi faoliyatidagi namoyon boʻlish shakllari aniqlandi. Raqamli vositalar didaktik vazifasiga koʻra besh guruhga tasniflandi: loyihalash va modellashtirish, virtual laboratoriya va simulyatsiya, oʻquv kontenti va jarayonni boshqarish, baholash va qayta aloqa hamda hamkorlik va loyiha vositalari. Shu asosda motivatsion-diagnostik, nazariy-metodik, amaliy-loyihaviy va refleksiv-baholash bosqichlaridan iborat toʻrt bosqichli model, komponent–vosita muvofiqlik matritsasi hamda kompetensiya rivojlanishining uch darajali (reproduktiv, adaptiv, ijodiy- innovatsion) baholash shkalasi taklif etildi.

Kalit so'zlar: metodik kompetensiya, texnologik taʼlim, boʻlajak oʻqituvchi, raqamli taʼlim vositalari, TPACK, kompetensiyaviy yondashuv, loyiha asosida taʼlim, virtual laboratoriya, CAD-modellashtirish, elektron portfolio, refleksiya.

Русский

РАЗВИТИЕ МЕТОДИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ НА ОСНОВЕ ЦИФРОВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ СРЕДСТВ

Аннотация. В статье в рамках компетентностного подхода и модели TPACK теоретически исследуется проблема развития методической компетентности будущих учителей технологического образования на основе цифровых образовательных средств. Материалом исследования послужили учебно-нормативные документы направления технологического образования, научная литература по теме, а также совокупность применяемых на практике цифровых средств. На основе теоретического анализа, системного подхода и моделирования выделены пять структурных компонентов методической компетентности — гностико-теоретический, проектно-конструкторский, технолого- практический, цифрово-коммуникативный и диагностико-рефлексивный — и определены формы их проявления в деятельности учителя технологии. Цифровые средства классифицированы по дидактической функции на пять групп: средства проектирования и моделирования, виртуальные лаборатории и симуляции, средства учебного контента и управления процессом, средства оценивания и обратной связи, а также средства сотрудничества и проектной работы. На этой основе предложены четырёхэтапная модель, матрица соответствия «компонент — средство» и трёхуровневая шкала оценивания (репродуктивный, адаптивный, творческо-инновационный уровни).

Ключевые слова: методическая компетентность, технологическое образование, будущий учитель, цифровые образовательные средства, TPACK, компетентностный подход, проектное обучение, виртуальная лаборатория, CAD- моделирование, электронное портфолио, рефлексия.

English

DEVELOPING THE METHODOLOGICAL COMPETENCE OF FUTURE TECHNOLOGY EDUCATION TEACHERS THROUGH DIGITAL LEARNING TOOLS

Abstract. The article provides a theoretical examination, within the competence approach and the TPACK model, of how the methodological competence of future technology education teachers can be developed through digital learning tools. The research material comprises the curricular and normative documents of technology education programmes, the relevant scholarly literature, and the set of digital tools currently used in practice. Theoretical analysis, a systemic approach and modelling made it possible to distinguish five structural components of methodological competence — gnostic-theoretical, design-and-construction, technological-practical, --- 1081 --- digital-communicative and diagnostic-reflective — and to identify how each manifests itself in the work of a technology teacher. Digital tools are classified by didactic function into five groups: design and modelling tools; virtual laboratories and simulations; learning content and process management tools; assessment and feedback tools; and collaboration and project tools. On this basis the article proposes a four-stage model (motivational-diagnostic, theoretical-methodological, practical-project and reflective-evaluative), a component-to-tool correspondence matrix, and a three-level assessment scale (reproductive, adaptive and creative-innovative).

Keywords: methodological competence, technology education, pre-service teacher, digital learning tools, TPACK, competence approach, project-based learning, virtual laboratory, CAD modelling, e-portfolio, reflection.

Fayllar

raqamli-talim-vositalari-asosida-bolajak-texnologik-talim.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 13.00.00-Pedagogika fanlari
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 31 Aug 2026
Tashkilot Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti
ID 95150-1794044760
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.