Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada oʻzbek xalq dostonlarida maqol va matallarning didaktik-pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Paremiologik birliklarning nutqiy vaziyatni boshqarish, axloqiy yoʻnaltirish, ogohlantirish va murosaga chaqirishdagi roli yoritiladi. Ularning bilvosita taʼsir mexanizmi orqali tinglovchiga samarali yetkazilishi asoslab beriladi.
Kalit so'zlar: paremiologik birliklar, maqol va matallar, doston nutqi, pragmatika, didaktika, nutqiy vaziyat, kommunikativ strategiya.
Аннотация. В статье анализируются дидактико-прагматические особенности пословиц и поговорок в узбекских народных дастанах. Рассматривается их роль в управлении речевой ситуацией, нравственном воздействии, предупреждении и достижении компромисса. Обосновывается эффективность косвенного прагматического воздействия на слушателя.
Ключевые слова: паремиологические единицы, пословицы и поговорки, дастан, прагматика, дидактика, речевая ситуация, коммуникативная стратегия.
Abstract. This article examines the didactic and pragmatic features of proverbs and sayings in Uzbek folk epics. It highlights their role in managing speech situations, moral guidance, warning, and promoting compromise. The effectiveness of their indirect pragmatic influence on the audience is also substantiated.
Keywords: paremiological units, proverbs and sayings, epic discourse, pragmatics, didactics, speech situation, communicative strategy.