Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada ingliz xalq ogʻzaki ijodi matnlarida mujassam boʻlgan sotsiomadaniy realiyalarni chet tilini oʻqitish mazmuniga metodik integratsiya qilishning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi folklor matnidagi madaniy markirlangan birliklarni aniqlashdan ularni madaniyatlararo muloqotda izohlashgacha olib boradigan didaktik mexanizmni asoslashdan iborat. Metodologik jihatdan konseptual differensiatsiya, funksional tahlil, qiyosiy tahlil, didaktik transformatsiya va integrativ sintez usullaridan foydalanildi. Tahlil natijasida sotsiomadaniy realiyalarni oʻqitishning besh bosqichli mexanizmi — identifikatsiya, kontekstualizatsiya, interpretatsiya, qiyosiy-relatsion tahlil va kommunikativ mediatsiya — ishlab chiqildi. Mazkur mexanizm realiyani oddiy tarjima birligi sifatida emas, balki ijtimoiy norma, qadriyat, kommunikativ kutilma va madaniy perspektivani birlashtiruvchi didaktik birlik sifatida oʻrganishga imkon beradi. Taklif etilgan yondashuv talabalarning madaniy maʼnoni matn dalillari asosida anglash, oʻz madaniy tajribasi bilan qiyoslash, stereotipik umumlashtirishdan qochish va madaniy maʼnoni boshqa suhbatdosh uchun tushunarli tarzda qayta ifodalash koʻnikmalarini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan.
Kalit so'zlar: madaniyatlararo muloqot kompetensiyasi, ingliz folklori, sotsiomadaniy realiya, lingvodidaktika, madaniy interpretatsiya, qiyosiy tahlil, madaniy mediatsiya, sotsiomadaniy kontekst.
Аннотация. В статье теоретически анализируются методические основы интеграции социокультурных реалий, представленных в текстах английского фольклора, в содержание обучения иностранному языку. Цель исследования состоит в обосновании дидактического механизма, обеспечивающего переход от выявления культурно маркированной единицы в фольклорном тексте к ее объяснению в межкультурном общении. Методология включает концептуальную дифференциацию, функциональный и сопоставительный анализ, дидактическую трансформацию и интегративный синтез. В результате разработан пятиэтапный механизм обучения: идентификация, контекстуализация, интерпретация, сравнительно-реляционный анализ и коммуникативная медиация. Такой подход позволяет рассматривать реалию не как единицу прямого перевода, а как дидактическую единицу, объединяющую социальную норму, ценность, коммуникативное ожидание и культурную перспективу. Предлагаемый механизм направлен на развитие у студентов умений аргументированно интерпретировать культурные значения, сопоставлять их с собственным опытом, избегать стереотипных обобщений и понятно объяснять культурный смысл собеседнику другой культуры.
Ключевые слова: межкультурная коммуникативная компетенция, английский фольклор, социокультурная реалия, лингводидактика, культурная интерпретация, сопоставительный анализ, культурная медиация, социокультурный контекст.
Abstract. The article theoretically examines the methodological foundations for integrating sociocultural realia represented in English folklore into foreign-language teaching. The study aims to substantiate a didactic mechanism that moves learners from identifying culturally marked elements in folklore texts to explaining their meanings in intercultural communication. The methodology combines conceptual differentiation, functional and comparative analysis, didactic transformation, and integrative synthesis. The analysis results in a five-stage mechanism consisting of identification, contextualization, interpretation, comparative-relational --- 1102 --- analysis, and communicative mediation. This mechanism treats sociocultural realia not as items requiring direct translation but as didactic units connecting social norms, values, communicative expectations, and cultural perspectives. The proposed approach is intended to develop learnersʼability to interpret cultural meanings through textual evidence, compare them with their own cultural experience, avoid stereotypical generalizations, and reformulate cultural meanings in ways that are accessible to interlocutors from different cultural backgrounds.
Keywords: intercultural communicative competence, English folklore, sociocultural realia, language pedagogy, cultural interpretation, comparative analysis, cultural mediation, sociocultural context.