Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada ingliz va oʻzbek zamonaviy internet-media diskursida evfemik birliklarning shakllanish mexanizmlari qiyosiy-tipologik jihatdan tadqiq etiladi. Evfemalashuvning leksik, grammatik-sintaktik va diskursiv sathlarda voqelanish xususiyatlari aniqlandi hamda ikki til oʻrtasidagi umumiy va milliy-lisoniy qonuniyatlar tavsiflandi. Tahlil uchun shakllantirilgan ingliz va oʻzbek internet-media korpusi materiallari asosida 512 ta evfemik birlik oʻrganildi. Tahlil natijasida evfemalashuvni leksik, grammatik-sintaktik va diskursiv sathlarning oʻzaro integratsiyasi asosida izohlovchi struktur-tipologik model taklif etildi.
Kalit so'zlar: evfemizm, evfemalashuv, internet-media diskursi, qiyosiy-tipologik tahlil, metaforalashuv, perifraz, passiv konstruksiya, pragmatika, korpus lingvistikasi.
Аннотация. В статье с сравнительно-типологической точки зрения исследуются механизмы формирования эвфемистических единиц в дискурсе современных англоязычных и узбекскоязычных интернет-СМИ. Выявляются характеристики эвфемизации на лексическом, грамматико-синтаксическом и дискурсивном уровнях, а также описываются общие и специфические для каждого языка закономерности. На основе специально сформированного корпуса материалов англоязычных и узбекскоязычных интернет-СМИ было проанализировано 512 эвфемистических единиц. В заключение предлагается структурно-типологическая модель, объясняющая процесс эвфемизации через интеграцию лексического, грамматико-синтаксического и дискурсивного уровней.
Ключевые слова: эвфемизм, эвфемизация, дискурс интернет-СМИ, сравнительно-типологический анализ, метафоризация, перифраза, пассивная конструкция, прагматика, корпусная лингвистика.
Abstract. This article presents a comparative-typological analysis of euphemistic units in contemporary English and Uzbek internet-media discourse. The study aims to identify lexical, grammatical-syntactic and discourse-level mechanisms of euphemization and to describe common and language-specific patterns. A corpus of English and Uzbek internet-media materials was analyzed, with 512 euphemistic units examined for lexical formation patterns. The qualitative analysis also identified passive constructions, impersonal constructions, nominalizations and modal devices as important grammatical-syntactic mechanisms. The comparison indicates that analytical constructions, passive forms and terminologization are relatively active in English, whereas descriptive syntagms, impersonal constructions and analytical combinations are more prominent in Uzbek. Based on the findings, a structural-typological model integrating lexical, grammatical-syntactic and discourse levels is proposed.
Keywords: euphemism, euphemization, internet-media discourse, comparative typology, metaphorization, periphrasis, passive construction, pragmatics, corpus linguistics.