Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu maqola tarixiy manbalar bilan maqsadli ishlash orqali bakalavr darajasidagi tarix talabalarida analitik fikrlashni rivojlantirish usullari tizimini oʻrganadi. Tadqiqot analitik fikrlashni axborotni tanqid qilishning umumiy qobiliyati sifatida emas, balki manba atributi, kontekstualizatsiya, tasdiqlash, sabab-vaqtinchalik mulohaza yuritish, nuqtai nazarni aniqlash va dalillarga asoslangan argumentatsiyani birlashtirgan intizomiy kompetentsiya sifatida koʻrib chiqadi. Oʻzbek manbashunosligi va tarix oʻqitish ilmiy tadqiqotlarini xalqaro miqyosda tan olingan tarixiy fikrlash modellari bilan taqqoslash uchun integrativ sifatli dizayn qoʻllanildi.
Kalit so'zlar: tarixiy manbalar; analitik fikrlash; tarix talabalari; manba tanqidi; tarixiy tadqiqot; tasdiqlash; kontekstualizatsiya; dalillarga asoslangan argumentatsiya
Аннотация. В данной статье рассматривается система методов развития аналитического мышления у студентов-историков посредством целенаправленной работы с историческими источниками. В исследовании аналитическое мышление рассматривается не как общая способность критически оценивать информацию, а как дисциплинарная компетенция, интегрирующая атрибуцию источников, контекстуализацию, подтверждение, причинно- следственное и временное рассуждение, распознавание перспектив и аргументацию, основанную на доказательствах. Для сравнения узбекской источниковедческой и педагогической практики в области истории с общепринятыми на международном уровне моделями исторического мышления использовался интегративный качественный подход.
Ключевые слова: исторические источники; аналитическое мышление; студенты-историки; критика источников; историческое исследование; подтверждение; контекстуализация; аргументация, основанная на доказательствах.
Abstract. This article examines a system of methods for developing analytical thinking in undergraduate history students through purposeful work with historical sources. The study treats analytical thinking not as a generic ability to criticize information, but as a disciplinary competence integrating source attribution, contextualization, corroboration, causal-temporal reasoning, perspective recognition, and evidence-based argumentation. An integrative qualitative design was used to compare Uzbek source-study and history-teaching scholarship with internationally established models of historical thinking.
Keywords: historical sources; analytical thinking; history students; source criticism; historical inquiry; corroboration; contextualization; evidence-based argumentation.