Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Physalis alkekengi L. dorivor va manzarali ahamiyatga ega istiqbolli turlardan biri hisoblanadi. Physalis alkekengi yoki maydalangan gilos yoki "xitoycha chiroq" Markaziy Amerika va Shimoliy Amerikaning janubi-sharqida o'sadigan o'tsimon o'simlik. Keyinchalik u Janubiy Yevropaga olib kelingan va keyin sharqqa qarab Xitoy va Yaponiyaga tarqalgan. Maydalangan gilos boshqa maydalangan gilos turlariga qaraganda sovuqqa chidamliroq va mo'tadil iqlim sharoitida qishlay oladigan va har yili ildizpoyalaridan qayta o'sadigan yagona turdir. Mazkur o’simlikning laboratoriya sharoitda ununchanligi standart labaratoriya usullar asosida nazorat qilingan yorug’lik harorat va namlik sharoitda o’rganildi. Olib borilgan tadqiqot davomida urug’larning unuvchanlik foizi, unush energiyasi va o’rtacha unush mudati aniqlandi. Ph.alkekengi urug’larni biologik hususiyatlarni aniqlash, ularni ko’paytirish va intraduksiya qilish uchun amaliy ahamiyatga ega.
Kalit so'zlar: : unuvchanlik, physalis alkekengi, harorat, unush energiyasi, urug’ massasi,
Аннотация. Physalis alkekengi L. является одним из перспективных видов, обладающих лекарственной и декоративной ценностью. Данный вид, известный также как физалис обыкновенный или «китайский фонарик», является травянистым растением, происходящим из юго-восточных районов Северной и Центральной Америки. Впоследствии он был интродуцирован в Южную Европу, а затем распространился в Китай и Японию. По сравнению с другими видами физалиса Ph.alkekengi отличается более высокой холодостойкостью, способен зимовать в условиях умеренного климата и ежегодно возобновляется благодаря корневищам. В лабораторных условиях семена данного вида были исследованы по стандартным методикам определения посевных качеств при контролируемых условиях освещённости, температуры и влажности. В ходе исследования определены лабораторная всхожесть семян, энергия прорастания и средняя продолжительность прорастания. Полученные результаты имеют практическое значение для изучения биологических особенностей семян Ph.alkekengi, а также для их размножения и интродукции.
Ключевые слова: Physalis alkekengi, лабораторная всхожесть, энергия прорастания, температура, масса семян.
Abstract. Physalis alkekengi L. is one of the promising species valued for its medicinal and ornamental properties. Also known as the Chinese lantern plant, it is a herbaceous species native to the southeastern regions of North and Central America. Subsequently, it was introduced into Southern Europe and later spread to China and Japan. Compared with other Physalis species, P. alkekengi exhibits greater cold tolerance, is capable of overwintering under temperate climatic conditions, and regenerates annually from its rhizomes. Under laboratory conditions, seed germination was evaluated using standard seed-testing methods under controlled light, temperature, and humidity regimes. The study determined seed germination percentage, germination energy, and mean germination time. The obtained results are of practical importance for understanding the biological characteristics of Ph. alkekengi seeds and for their propagation and introduction.
Keywords: Physalis alkekengi, seed germination, germination energy, temperature, seed weight.