Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu maqolada Katta quyosh pechida mujassamlangan quyosh nurlanishi ta’sirida olingan Bi1,7Pb0,3Sr2Ca(n-1)CunOy (n = 9, 12, 15, 20) tarkibli prekursorlar uchun optik-energetik, termik va rezistiv ko‘rsatkichlar yagona qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilindi. Boshlang‘ich aralashmalar uchun tanlangan quyosh oqimi zichligi 149,69-258,03 W/cm² ni tashkil etdi. Eritmadan o‘ta tez sovitilgan prekursorlar maydalandi, 150-200 MPa bosimda presslandi va 848 °C da 96 soat termik ishlov berildi. Differensial skanerlovchi kalorimetriya 100-1200 °C oralig‘ida, elektr qarshilik esa to‘rt kontaktli usulda 77-320 K oralig‘ida o‘lchandi. CuO qatlamlari soni ortishi bilan talab etilgan quyosh oqimi deyarli chiziqli oshdi; yuqori haroratli DSC hodisasi T3 = 851,0 °C dan 975,1 °C gacha, rezistiv o‘tishning boshlanishi esa 126 K dan 143 K gacha siljidi. Biroq n = 20 namunasida o‘tish kengligi 25 K gacha kengaydi. n = 15 tarkib Tonset = 135 K, Toffset = 129 K va ΔT = 6 K bilan yuqori boshlanish harorati hamda nisbatan tor o‘tishning eng maqbul muvozanatini ko‘rsatdi. Natijalar termik faollashuv oralig‘i va rezistiv bir jinslilik tarkibga bog‘liq ekanini ko‘rsatadi. Keltirilgan haroratlar R(T) egri chiziqlarining xarakterli ko‘rsatkichlari bo‘lib, yangi fazani mustaqil tasdiqlovchi yagona dalil sifatida talqin qilinmaydi.
Kalit so'zlar: Bi/Pb-yuqori haroratli o‘ta o‘tkazgich, Katta quyosh pechi, mujassamlangan quyosh nurlanishi.
Аннотация. В работе выполнен единый сравнительный анализ оптико-энергетических, термических и резистивных параметров прекурсоров Bi1,7Pb0,3Sr2Ca(n-1)CunOy (n = 9, 12, 15, 20), полученных в Большой солнечной печи. Плотность концентрированного солнечного потока, выбранная для различных составов, составляла 149,69-258,03 Вт/см2. Закалённые из расплава прекурсоры измельчали, прессовали при 150-200 МПа и отжигали при 848 °C в течение 96 ч. Дифференциальную сканирующую калориметрию проводили в интервале 100-1200 °C, а электрическое сопротивление измеряли четырёхконтактным методом при 77-320 K. С увеличением числа слоёв CuO требуемая плотность солнечного потока практически линейно возрастала. Высокотемпературный эффект DSC T3 смещался от 851,0 до 975,1 °C, а начало резистивного перехода - от 126 до 143 K. Для состава n = 20 ширина перехода увеличилась до 25 K, что указывает на выраженную неоднородность переходного процесса. Состав n = 15 характеризовался наиболее рациональным сочетанием Tonset = 135 K, Toffset = 129 K и ΔT = 6 K. Показано, что положение термических событий и однородность резистивного перехода определяются номинальным составом. Характерные температуры R(T) рассматриваются как сравнительные параметры кривых и не используются как единственное доказательство образования новой сверхпроводящей фазы.
Ключевые слова: Bi/Pb-высокотемпературная сверхпроводимость, Большая солнечная печь, концентрированное солнечное излучение.
Abstract. This work presents a unified comparative analysis of the optical-energy, thermal, and resistive parameters of Bi1.7Pb0.3Sr2Ca(n-1)CunOy (n = 9, 12, 15, 20) precursors obtained in the Large Solar Furnace. The selected concentrated solar-flux density ranged from 149.69 to 258.03 W/cm². Melt-quenched precursors were ground, compacted at 150-200 MPa, and annealed at 848 °C for 96 h. Differential scanning calorimetry was performed from 100 to 1200 °C, while electrical resistance was measured by a four-probe method from 77 to 320 K. The solar-flux requirement increased almost linearly with the nominal number of CuO layers. The high-temperature DSC event T3 shifted from 851.0 to 975.1 °C, whereas the onset of the resistive transition increased from 126 to 143 K. Nevertheless, the n = 20 sample exhibited a broad 25 K transition, indicating substantial transition heterogeneity. The n = 15 composition provided the most balanced response, with Tonset = 135 K, Toffset = 129 K, and ΔT = 6 K. The results demonstrate that the positions of the thermal events and the homogeneity of the resistive transition are controlled by nominal composition. The reported R(T) temperatures are treated as comparative curve parameters and not as standalone proof of a newly identified superconducting phase.
Keywords: Bi/Pb-high-temperature superconductivity, Large Solar Furnace, concentrated solar radiation.