Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada Erkin Aʼzamning “Otoyining tugʻilgan yili” qissasida qahramon psixologiyasining badiiy talqini tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi yozuvchining qahramon ruhiyatini yoritishdagi badiiy mahoratini hamda psixologik tasvir vositalaridan foydalanish xususiyatlarini tahlil qilishdan iborat. Maqolada qissaning bosh qahramoni Asqar Shodibekov obrazi misolida insonning ichki kechinmalari, axloqiy tanlovi, ruhiy ziddiyatlari va maʼnaviy qarashlarining badiiy ifodasi yoritiladi. Shuningdek, qahramon xarakterini shakllantirishda ichki monolog, dialog, psixologik detal, portret va ramziy tasvirlarning oʻrni tahlil qilinadi. Maqola natijalari Erkin Aʼzam ijodida psixologizmning badiiy funksiyasini chuqurroq anglashga xizmat qiladi hamda zamonaviy oʻzbek nasrida qahramon ruhiyatini tasvirlash tamoyillarini oʻrganishga ilmiy hissa qoʻshadi.
Kalit so'zlar: Erkin Aʼzam, qissa, badiiy obraz, xarakter, ichki monolog, ruhiy kechinma, badiiy detal, oʻzbek adabiyoti.
Аннотация. В данной статье исследуется художественная интерпретация психологии героя в повести Эркина Аъзама «Otoyining tugʻilgan yili». Основная цель исследования заключается в анализе художественного мастерства писателя в раскрытии внутреннего мира персонажа, а также особенностей использования средств психологического изображения. В статье на примере образа главного героя повести Аскара Шодибекова рассматриваются художественное выражение внутренних переживаний человека, его нравственного выбора, душевных противоречий и духовных взглядов. Кроме того, анализируется роль внутреннего монолога, диалога, психологической детали, портрета и символических образов в формировании характера героя. Результаты исследования способствуют более глубокому пониманию художественной функции психологизма в творчестве Эркина Аъзама и вносят научный вклад в изучение принципов изображения внутреннего мира героя в современной узбекской прозе.
Ключевые слова: Эркин Азам, повесть, художественный образ, характер, внутренний монолог, душевное переживание, художественная деталь, узбекская литература.
Abstract. This article examines the artistic interpretation of character psychology in Erkin Aʼzamʼs novella “Otoyining tugʻilgan yili”. The main purpose of the study is to analyze the writerʼs artistic skill in revealing the inner world of the character and the specific features of using psychological representation techniques. The article explores the artistic expression of human inner experiences, moral choices, psychological conflicts, and spiritual views through the image of the main character, Asqar Shodibekov. It also analyzes the role of internal monologue, dialogue, psychological details, portrait descriptions, and symbolic images in shaping the characterʼs personality. The findings of the study contribute to a deeper understanding of the artistic function of psychologism in Erkin Aʼzamʼs works and provide a scholarly contribution to the study of character portrayal principles in modern Uzbek prose.
Keywords: Erkin Aʼzam, novella, literary image, character, internal monologue, psychological experience, artistic detail, Uzbek literature.