Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada Doroti Uestning “The Wedding” va Toni Morrisonning “Song of Solomon” romanlarida ona obrazining badiiy talqini qiyosiy adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan tadqiq etiladi. Har ikki asarda afroamerikalik ayolning shaxsiy taqdiri onalik, oila, irqiy mansublik, ijtimoiy tabaqalanish va gender munosabatlari bilan uzviy bog‘liq holda tasvirlangan. Tadqiqotda onalikning ijtimoiy me’yorlarni saqlash, farzand taqdirini belgilash, shaxsiy erkinlikni cheklash, tarixiy xotirani saqlash va ma’naviy o‘zlikni shakllantirishdagi vazifalari tahlil qilinadi. Doroti Uestda ona obrazi ko‘proq ijtimoiy maqom, irqiy identiklik va sinfiy me’yorlarni avloddan avlodga uzatuvchi sub’ekt sifatida namoyon bo‘lsa, Toni Morrisonda ona obrazi tarixiy xotira, ma’naviy meros va shaxsiy o‘zlikni anglash bilan bog‘lanadi. Qiyosiy tahlil natijasida har ikki yozuvchi onalikni ideallashtirilgan tushuncha sifatida emas, balki ichki ziddiyatlarga ega bo‘lgan ijtimoiy-psixologik hodisa sifatida talqin qilishi asoslanadi.
Kalit so'zlar: ona obrazi, onalik, afroamerikalik adabiyot, Doroti Uest, Toni Morrison, “The Wedding”, “Song of Solomon”, feministik adabiyotshunoslik, postkolonial yondashuv, ona–farzand munosabati, tarixiy xotira.
Аннотация. В статье в сравнительно-литературоведческом аспекте исследуется художественная интерпретaция образа матери в романах Дороти Уэст «The Wedding» и Тони Моррисон «Song of Solomon». В обоих произведениях судьба афроамериканской женщины рассматривается в тесной связи с материнством, семьёй, расовой принадлежностью, социальной стратификaцией и гендерными отношениями. Особое внимание уделяется функциям материнства в сохранении социальных норм, формировании судьбы ребёнка, ограничении личной свободы, сохранении исторической памяти и духовной идентичности. У Дороти Уэст образ матери преимущественно представлен как субъект, передающий социальные, расовые и классовые нормы следующему поколению, тогда как у Тони Моррисон материнство связано с исторической памятью, духовным наследием и поиском личной идентичности. Сравнительный анализ показывает, что обе писательницы отказываются от идеализированного изображения материнства и раскрывают его как сложное социально-психологическое явление, внутренне противоречивое и исторически обусловленное.
Ключевые слова: образ матери, материнство, афроамериканская литература, Дороти Уэст, Тони Моррисон, «The Wedding», «Song of Solomon», феминистское литературоведение, постколониальный подход, отношения матери и ребёнка, историческая память.
Abstract. This article examines the representation of motherhood in Dorothy West’s The Wedding and Toni Morrison’s Song of Solomon from a comparative literary perspective. In both novels, the experiences of African American women are closely connected with motherhood, family, racial identity, social stratification, and gender relations. Particular attention is paid to the functions of motherhood in maintaining social norms, shaping children’s lives, restricting personal freedom, preserving historical memory, and constructing spiritual identity. In West’s novel, mothers are primarily represented as agents who reproduce social, racial, and class norms, whereas Morrison presents motherhood as a source of historical memory, spiritual inheritance, and the search for individual identity. The comparative analysis demonstrates that both writers reject an idealized representation of motherhood and portray it as a complex socio-psychological phenomenon shaped by historical and cultural circumstances.
Keywords: mother image, motherhood, African American literature, Dorothy West, Toni Morrison, The Wedding, Song of Solomon, feminist literary criticism, postcolonial approach, mother-child relationship, historical memory.