Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur tadqiqotda Oʻzbekiston Respublikasi Sirdaryo viloyati tuproq-iqlim sharoitida yetishtiriluvchi ayrim mahalliy anor (Punica granatum L.) navlarini mikro-klonlash (in vitro) asosida koʻpaytirishda koʻchatlarni tuproq sharoitiga koʻchirishda, 14 sutkalik suvsizlik-stressi taʼsirida barglarda nisbiy suv miqdori (RWC) qiymati nisbiy kamayishi, yaʼni suvsizlikka chidamlilik darajasi (suv saqlash xususiyati), shuningdek barg yuza maydoni birligiga toʻgʻri keluvchi ogʻirlik qiymati (LMA, g/m2) oʻzgarishi tahlil qilingan. Bunda, in vitro sharoitidan tuproq sharoitiga koʻchirilgan anor navlari ("Oq dona (Tuyatish)", "Qora qayin", "Oq shirin", "Achchiq dona", "Qizil anor") koʻchatlarida "Mikromak" (10 g/kg, tuproq tarkibiga qoʻshish), "GlitsBUT" (100 mg/l, purkash usulida ishlov berish) preparatlari taʼsirida, barglarda RWC ortishi, bargning suv saqlash xususiyati yaxshilanishi aniqlangan. Shuningdek, "Mikromak" va "GlitsBUT" preparatlari bilan kompleks ishlov berish natijasida, barg yuzasi birligiga toʻgʻri keluvchi quruq massa ortishi kuzatilib, mazkur holat moslashish jarayonida barglarning quruq modda bilan taʼminlanishi, struktura-funksional holati optimallashishidan dalolat berishi qayd qilingan.
Kalit so'zlar: suvsizlik-stressi, regenerant anor (Punica granatum L.) koʻchatlari, bargda nisbiy suv miqdori (Leaf relative water content – RWC), barg yuza maydoni birligiga toʻgʻri keluvchi ogʻirlik qiymati (Leaf mass per area – LMA).
Аннотация. В исследовании оценено влияние комплексного применения препаратов "Микромак" (10 г/кг, внесение в почвенный субстрат) и "ГлитсБУТ" (100 мг/л, опрыскивание) на водный статус и структурно-функциональные показатели регенерантных саженцев пяти местных сортов граната (Punica granatum L.) при адаптации из условий ин витро к почвенным условиям. После 14 суток водного дефицита определяли относительное содержание воды в листьях (RWC) и удельную массу листа (LMA). Комплексная обработка повышала RWC у всех изученных сортов и снижала относительное уменьшение RWC при водном стрессе. Одновременно отмечено увеличение LMA, что свидетельствует об улучшении водоудерживающей способности и структурно-функционального состояния листьев в период адаптации.
Ключевые слова: водный дефицит, Punica granatum L., регенерантные саженцы, ин витро, относительное содержание воды, RWC, удельная масса листа, LMA, Микромак, ГлитсБУТ.
Abstract. This study evaluated the effects of combined application of "Mikromak" (10 g/kg, incorporated into the soil substrate) and "GlitsBUT" (100 mg/L, foliar spraying) on water status and structural-functional leaf traits of regenerated plantlets of five local pomegranate (Punica granatum L.) cultivars during acclimatization from in vitro to soil conditions. After 14 days of water deficit, leaf relative water content (RWC) and leaf mass per area (LMA) were determined. The combined treatment increased RWC in all cultivars and reduced the relative decline in RWC under water stress. LMA also increased, indicating improved water retention and leaf structural-functional status during acclimatization.
Keywords: water deficit, Punica granatum L., regenerated plantlets, in vitro, relative water content, RWC, leaf mass per area, LMA, Mikromak, GlitsBUT.