Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 05 Sep 2026 | Maqola Ochiq kirish

KAUZATIVLIK VA SABAB, KAUZATSIYA, KAUZATIV VAZIYAT KABI TILSHUNOSLIK KATEGORIYALARI

Buranova Nilufar Shavkatovna, Qo'qon universiteti Andijon filiali dotsent v.v.b.
O'zbekcha

KAUZATIVLIK VA SABAB, KAUZATSIYA, KAUZATIV VAZIYAT KABI TILSHUNOSLIK KATEGORIYALARI

Annotatsiya. ushbu maqolada kauzativlikni o‘rganishni qo‘llab-quvvatlovchi kontseptual asosning metodologik sharhi keltirilgan. Unda tadqiqot amaliyotida muntazam ravishda aralashtirib yuboriladigan to‘rtta mohiyat o‘rtasida izchil farqlash zarurligi asoslanadi: ontologik va mantiqiy-falsafiy kategoriya sifatida kauzativik, kognitiv-semantik kategoriya sifatida kauzativlik, denotativ darajadagi birlik sifatida kauzativ vaziyat va sabab tilning funksional-semantik kategoriyasi sifatida ko‘rib chiqilgan.

Kalit so'zlar: kauzativik, sabab, kauzatsiya, kauzativ vaziyat, kauzator, kauzat, funktsional-semantik maydon, morfologik kauzativ, kuch dinamikasi, rus tili, o‘zbek tili.

Русский

КАУЗАТИВНОСТЬ И ЯЗЫКОВЫЕ КАТЕГОРИИ ПРИЧИННОСТИ, КАУЗАЦИИ, КАУЗАТИВНОЙ СИТУАЦИИ

Аннотация. Статья представляет собой методологический обзор понятийного аппарата, обслуживающего изучение каузативности. Обосновывается необходимость последовательного разграничения четырёх сущностей, в исследовательской практике регулярно смешиваемых: причинности как онтологической и логико-философской категории, каузации как категории когнитивно-семантической, каузативной ситуации как единицы денотативного уровня и каузативности как функционально-семантической категории языка.

Ключевые слова: каузативность, причинность, каузация, каузативная ситуация, каузатор, каузат, функционально-семантическое поле, морфологический каузатив, силовая динамика, русский язык, узбекский язык.

English

CAUSATIVENESS AND LINGUISTIC CATEGORIES OF CAUSALITY, CAUSATION AND CAUSATIVE SITUATION

Abstract. This paper offers a methodological review of the conceptual apparatus underpinning research into causativity. It argues for a consistent distinction between four entities that research practice regularly conflates: causality as an ontological and logico-philosophical category, causation as a cognitive-semantic category, the causative situation as a unit of the denotative level, and causativity as a functional-semantic category of language.

Keywords: causativity, causality, causation, causative situation, causer, causee, functional-semantic field, morphological causative, force dynamics, Russian language, Uzbek language.

Fayllar

kauzativlik-va-sabab-kauzatsiya-kauzativ-vaziyat-kabi-tils.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 10.00.00-Filologiya fanlari
Jurnal 2026-9-son (sentabr)
Chop etilgan 05 Sep 2026
Tashkilot Qo'qon universiteti Andijon filiali
ID 84356-1788626124
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar