Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 27 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

YBa2Cu3O7-δ YUQORI HARORATLI O‘TA O‘TKAZGICHLARIDA KISLOROD STEXIOMETRIYASI HAMDA KRISTALL TUZILISH PARAMETRLARINING KRITIK HARORATGA TA’SIRI

Turayev akmal Atayevich, BuxDu professori
O'zbekcha

YBa2Cu3O7-δ YUQORI HARORATLI O‘TA O‘TKAZGICHLARIDA KISLOROD STEXIOMETRIYASI HAMDA KRISTALL TUZILISH PARAMETRLARINING KRITIK HARORATGA TA’SIRI

Annotatsiya. Maqolada YBa2Cu3O7₋δ (Y123) tizimida kritik haroratni (Tc) belgilovchi struktura-kimyoviy omillar - kislorod stexiometriyasi, panjara parametrlari va ortorombik deformatsiya (η) – o‘rtasidagi bog‘liqlik ko‘p manbali statistik tahlil asosida o‘rganildi. Qattiq fazali reaksiya usuli bilan sintez qilingan 11 ta mustaqil Y123 namunasi (jumladan yaqinda e'lon qilingan yuqori fazaviy tozalikdagi namuna, Tc=95,5 K bo'yicha nashr etilgan ma'lumotlar birlashtirildi. Pearson korrelyatsiya tahlili kislorod tarkibi bilan Tc o'rtasida kuchli, statistik ishonchli bog'liqlikni (r=0,80; p=0,003) ko'rsatdi, ortorombiklik η bilan esa deyarli nol korrelyatsiya (r=-0,03) aniqlandi. Natijalar 2026 yilda e'lon qilingan uch yangi tadqiqot - kupratlarning “legirlash gumbazi” paradigmasini qayta ko'rib chiquvchi PNAS ishi, kislorod kinetikasi bo'yicha Scientific Reports ishi va Ortho-II struktura izi haqidagi topilma - kontekstida muhokama qilindi.

Kalit so'zlar: YHO‘O‘, YBCO, kislorod stexiometriyasi, ortorombiklik, kritik harorat, ko'p manbali tahlil, Rietveld tahlili.

Русский

ВЛИЯНИЕ КИСЛОРОДНОЙ СТЕХИОМЕТРИИ И ПАРАМЕТРОВ КРИСТАЛЛИЧЕСКОЙ СТРУКТУРЫ НА КРИТИЧЕСКУЮ ТЕМПЕРАТУРУ В ВЫСОКОТЕМПЕРАТУРНЫХ СВЕРХПРОВОДНИКАХ YBa2Cu3O7₋δ

Аннотация. В статье на основе многoисточникового статистического анализа исследована взаимосвязь между структурно-химическими факторами, определяющими критическую температуру Tc в системе YBa2Cu3O7₋δ (Y123), а именно кислородной стехиометрией, параметрами кристаллической решётки и орторомбической деформацией η. Были обобщены опубликованные данные по 11 независимым образцам Y123, синтезированным методом твердофазной реакции, включая недавно опубликованный образец с высокой фазовой чистотой и значением Tc = 95,5 K. Корреляционный анализ Пирсона показал наличие сильной и статистически значимой связи между содержанием кислорода и Tc (r = 0,80; p = 0,003), тогда как для орторомбичности η была выявлена практически нулевая корреляция (r = −0,03). Полученные результаты обсуждаются в контексте трёх новых исследований, опубликованных в 2026 году: работы PNAS, пересматривающей парадигму «купола легирования» в купратах, исследования Scientific Reports, посвящённого кинетике кислорода, а также работы, выявившей структурный след фазы Ortho-II.

Ключевые слова: ВТСП, YBCO, кислородная стехиометрия, орторомбичность, критическая температура, многоисточниковый анализ, анализ Ритвельда.

English

EFFECT OF OXYGEN STOICHIOMETRY AND CRYSTAL STRUCTURE PARAMETERS ON THE CRITICAL TEMPERATURE IN YBa2Cu3O7₋δ HIGH-TEMPERATURE SUPERCONDUCTORS

Abstract. This article investigates the relationship between the structural and chemical factors determining the critical temperature Tc in the YBa2Cu3O7₋δ (Y123) system, namely oxygen stoichiometry, lattice parameters, and orthorhombic distortion η, based on a multi-source statistical analysis. Published data on 11 independent Y123 samples synthesized by the solid-state reaction method, including a recently reported high-phase-purity sample with Tc = 95.5 K, were combined and analyzed. Pearson correlation analysis revealed a strong and statistically significant relationship between oxygen content and Tc (r = 0.80; p = 0.003), whereas an almost zero correlation was found for orthorhombicity η (r = −0.03). The results are discussed in the context of three new studies published in 2026: a PNAS study revisiting the “doping dome” paradigm in cuprates, a Scientific Reports study on oxygen kinetics, and a report identifying the structural fingerprint of the Ortho-II phase.

Keywords: HTSC, YBCO, oxygen stoichiometry, orthorhombicity, critical temperature, multi-source analysis, Rietveld analysis.

Fayllar

yba2cu3o7-d-yuqori-haroratli-ota-otkazgichlarida-kislorod.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 01.00.00-Fizika-matematika
Jurnal 2026-9-son (sentabr)
Chop etilgan 27 Aug 2026
Tashkilot Buxoro davlat universiteti
ID 11143-1787852441
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar
Scopus: 55614084100