Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 21 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

RETROSPEKTIV ICHKI MONOLOG BIRLIKLARINI ANIQLASH VA TASNIFLASHNING LINGVISTIK MEZONLARI

Xolmatov Davrbek Mavlonovich, Toshkent davlat transport universiteti tadqiqotchisi
O'zbekcha

RETROSPEKTIV ICHKI MONOLOG BIRLIKLARINI ANIQLASH VA TASNIFLASHNING LINGVISTIK MEZONLARI

Annotatsiya. Maqolada personaj ongida o‘tmish voqeasining qayta jonlanishini ifodalovchi matn parchasini til birligi sifatida ajratish masalasi ko‘rib chiqiladi. Ichki monolog tasniflaridagi tayanch belgilar qiyoslanib, ularning korpus tahliliga tatbiq etilishidagi cheklovlari ko‘rsatiladi. Birlikni ajratishning to‘rt mezoni – subyekt, temporal, kommunikativ va chegara mezonlari – asoslanib, ular ingliz hamda o‘zbek badiiy nasridan olingan aniq parchalarda sinab ko‘riladi. Ramkalanish darajasiga ko‘ra to‘rt model ajratiladi va chegaraviy holatlar tipologiyasi beriladi.

Kalit so'zlar: retrospektiv ichki monolog, matn birligi, operatsion ta’rif, erkin bilvosita nutq, kirituvchi predikat, ramkalilik, analepsis, deiktik markaz

Русский

ЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ КРИТЕРИИ ВЫДЕЛЕНИЯ И КЛАССИФИКАЦИИ ЕДИНИЦ РЕТРОСПЕКТИВНОГО ВНУТРЕННЕГО МОНОЛОГА

Аннотация. В статье рассматривается проблема выделения в качестве языковой единицы того фрагмента текста, в котором событие прошлого вновь оживает в сознании персонажа. Сопоставляются опорные признаки существующих классификаций внутреннего монолога и показываются их ограничения при обращении к корпусному анализу. Обосновываются четыре критерия выделения – субъектный, темпоральный, коммуникативный и критерий границы – и проверяются на конкретных фрагментах английской и узбекской художественной прозы. По степени рамочности выделяются четыре модели и предлагается типология пограничных случаев.

Ключевые слова: ретроспективный внутренний монолог, единица текста, операциональное определение, несобственно-прямая речь, вводящий предикат, рамочность, аналепсис, дейктический центр

English

LINGUISTIC CRITERIA FOR IDENTIFYING AND CLASSIFYING UNITS OF RETROSPECTIVE INTERIOR MONOLOGUE

Abstract. The article examines the problem of delimiting, as a linguistic unit, the textual fragment in which a past event is reactivated in the consciousness of a character. The underlying features of the existing classifications of interior monologue are compared and their limitations for corpus analysis are demonstrated. Four criteria of delimitation – the criterion of the subject, the temporal, the communicative and the boundary criterion – are substantiated and tested on concrete fragments drawn from English and Uzbek literary prose. Four models are distinguished according to the degree of framing, and a typology of borderline cases is offered

Keywords: retrospective interior monologue, textual unit, operational definition, free indirect discourse, introductory predicate, framing, analepsis, deictic centre

Fayllar

retrospektiv-ichki-monolog-birliklarini-aniqlash-va-tasnifla.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 10.00.00-Filologiya fanlari
Jurnal 2026-9-son (sentabr)
Chop etilgan 21 Aug 2026
Tashkilot Toshkent davlat transport universiteti
ID 25591-1787328745
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.