Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilarini oʻquvchilarda oʻqish savodxonligini rivojlantirishga oʻrgatish metodikasini takomillashtirishda qoʻllaniladigan asosiy uslubiy yondashuvlar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Unda kompetensiyaviy, faoliyatga yoʻnaltirilgan, integrativ, konstruktivistik, strategik, kommunikativ-dialogik, diagnostik- refleksiv hamda raqamli yondashuvlarning mazmuni ochib berilgan. Shuningdek, oʻqish savodxonligini rivojlantirish boʻyicha xalqaro tadqiqotlar, PIRLS va PISA baholash dasturlarida ilgari surilgan talablar, xorijiy va mahalliy olimlarning ilmiy qarashlari asosida boʻlajak oʻqituvchilarning kasbiy-metodik tayyorgarligini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Maqolada oʻqish savodxonligini rivojlantirishga doir metodik tayyorgarlik nafaqat matnni oʻqitish, balki matnni anglash, tahlil qilish, izohlash, baholash va ijodiy munosabat bildirish koʻnikmalarini shakllantirish jarayoni sifatida asoslangan.
Kalit so'zlar: oʻqish savodxonligi, boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, metodik tayyorgarlik, uslubiy yondashuv, kompetensiyaviy yondashuv, matn bilan ishlash, PIRLS, PISA, refleksiv monitoring, kreativ topshiriqlar.
Аннотация. В данной статье научно-теоретически проанализированы основные методические подходы, применяемые при совершенствовании методики подготовки будущих учителей начальных классов к развитию читательской грамотности учащихся. Раскрыто содержание компетентностного, деятельностного, интегративного, конструктивистского, стратегического, коммуникативно-диалогического, диагностико-рефлексивного и цифрового подходов. Кроме того, на основе международных исследований по развитию читательской грамотности, требований программ оценивания PIRLS и PISA, а также научных взглядов зарубежных и отечественных учёных освещены вопросы совершенствования профессионально-методической подготовки будущих учителей. В статье обосновано, что методическая подготовка в области развития читательской грамотности представляет собой процесс формирования не только умений обучать чтению текста, но и умений понимать, анализировать, интерпретировать, оценивать текст и выражать к нему творческое отношение.
Ключевые слова: читательская грамотность, будущий учитель начальных классов, методическая подготовка, методический подход, компетентностный подход, работа с текстом, PIRLS, PISA, рефлексивный мониторинг, креативные задания.
Abstract. This article provides a scientific and theoretical analysis of the main methodological approaches applied in improving the methods of preparing future primary school teachers to develop students’ reading literacy. The content of the competence-based, activity-oriented, integrative, constructivist, strategic, communicative-dialogic, diagnostic-reflexive and digital approaches is revealed. In addition, on the basis of international research on the development of reading literacy, the requirements set out in the PIRLS and PISA assessment programmes, and the scholarly views of foreign and local researchers, the article addresses the improvement of the professional and methodological preparation of future teachers. The article substantiates that methodological preparation for developing reading literacy is a process of forming not only the ability to teach reading, but also the ability to comprehend, analyse, interpret and evaluate a text and to respond to it creatively.
Keywords: reading literacy, future primary school teacher, methodological preparation, methodological approach, competence- based approach, working with a text, PIRLS, PISA, reflexive monitoring, creative tasks.