Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada Fargʻona viloyati Qoʻqon shahri hududida joylashgan Shakarbuloq bulogʻining makrozoobentos faunasi, taksonomik tarkibi hamda ayrim vakillarining morfo-biologik xususiyatlari oʻrganildi. Tadqiqotlar 2024–2026-yillar davomida olib borildi. Makrozoobentos namunalari gidrobiologik qoʻl sachogʻi yordamida suv oʻsimliklari orasidan, qumli-loyqa tub qismlaridan va sayoz qirgʻoq zonalaridan yigʻildi. Organizmlar laboratoriya sharoitida stereomikroskop yordamida morfologik jihatdan oʻrganilib, tegishli aniqlagichlar asosida identifikatsiya qilindi. Tadqiqot natijasida makrozoobentoslarning 3 tip, 4 sinf, 7 turkum, 9 oila va 9 avlodga mansub 10 ta turi aniqlandi. Bentik jamoada Gammarus subaequalis son jihatdan dominantlik qilishi kuzatildi. Tadqiqot natijalari Fargʻona vodiysi tabiiy buloq ekotizimlarining makrozoobentos faunasi haqidagi maʼlumotlarni toʻldiradi.
Kalit so'zlar: Shakarbuloq, makrozoobentos, bentos, bioxilma-xillik, Gammarus subaequalis, Gastropoda, Shannon–Wiener indeksi, buloq ekotizimi.
Аннотация. В данной статье изучены фауна макрозообентоса, таксономический состав и морфо-биологические особенности отдельных представителей родника Шакарбулок, расположенного на территории города Коканда Ферганской области. Исследования проводились в 2024–2026 гг. Пробы макрозообентоса отбирали с помощью гидробиологического ручного сачка среди водной растительности, на песчано-илистых участках дна и в мелководной прибрежной зоне. В лабораторных условиях организмы исследовали морфологически с использованием стереомикроскопа и идентифицировали на основе соответствующих определителей. В результате исследования выявлено 10 видов макрозообентоса, относящихся к 3 типам, 4 классам, 7 отрядам, 9 семействам и 9 родам. В бентосном сообществе по численности доминировал Gammarus subaequalis. Результаты исследования дополняют имеющиеся сведения о фауне макрозообентоса естественных родниковых экосистем Ферганской долины.
Ключевые слова: Шакарбулок, макрозообентос, бентос, биоразнообразие, Gammarus subaequalis, Gastropoda, индекс Шеннона–Винера, родниковая экосистема.
Abstract. This article presents a study of the macrozoobenthos fauna, taxonomic composition, and morpho-biological characteristics of selected representatives of the Shakarbuloq Spring, located in Kokand, Fergana Region. The research was conducted during 2024–2026. Macrozoobenthos samples were collected using a hydrobiological hand net from among aquatic vegetation, sandy-silty bottom substrates, and shallow littoral zones. Under laboratory conditions, the organisms were morphologically examined using a stereomicroscope and identified using appropriate taxonomic keys. As a result of the study, 10 macrozoobenthos species belonging to 3 phyla, 4 classes, 7 orders, 9 families, and 9 genera were identified. Gammarus subaequalis was numerically dominant in the benthic community. The results of the study contribute additional data on the macrozoobenthos fauna of natural spring ecosystems in the Fergana Valley.
Keywords: Shakarbuloq, macrozoobenthos, benthos, biodiversity, Gammarus subaequalis, Gastropoda, Shannon–Wiener index, spring ecosystem.