Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 10 Sep 2026 | Maqola Ochiq kirish

MIS KONTAKTLI CHUQUR ARALASHMA SATXGA EGA Cu2−xCdS-CdTe TURIDAGI QUYOSH ELEMENTLARINING ESKIRISHINI O‘RGANISH

Otajonov Salom Madraximovich, Farg’ona davlat universiteti, Professor f.-m.f.d.
Raxmonqulov Maxammadjon Xamroqulovich, Farg’ona davlat universiteti, F.-m.f.n. dotsent
Ergashev Ravshanbek Nazirovich, Farg’ona davlat universiteti, katta o’qituvchi f.-m.f.f.d. PhD
Botirov Qodir Abdullayevich, Farg’ona davlat universiteti, katta o’qituvchi
Yo‘ldashev Alimardon Yursinali o‘g‘li, Farg’ona davlat universiteti, magistr
O'zbekcha

MIS KONTAKTLI CHUQUR ARALASHMA SATXGA EGA Cu2−xCdS-CdTe TURIDAGI QUYOSH ELEMENTLARINING ESKIRISHINI O‘RGANISH

Annotatsiya. Ishda Cu2−xCdS–CdTe geterotuzilmalari asosidagi chuqur kirishmaviy sathli quyosh elementlarining eskirish jarayonlari tadqiq etilgan. Fotoelektrik parametrlarning barqarorligiga texnologik omillar va foydalanish sharoitlarining ta’siri tahlil qilingan. Normal sharoitda uzoq muddat saqlash jarayonida salt ishlash kuchlanishi, qisqa tutashuv toki, volt-amper xarakteristikalari va spektral sezgirlikning o‘zgarish kinetikasi eksperimental o‘rganildi. Degradatsiya jarayoni ikki bosqichda kechishi ko‘rsatilgan: boshlang‘ich bosqichda salt ishlash kuchlanishi biroz oshganda qisqa tutashuv tokining pasayishi kuzatiladi, ikkinchi bosqichda esa ikkala parametrning bir vaqtning o‘zida yomonlashishi sodir bo‘ladi. CdS qatlamining elektrofizik xususiyatlari, shuningdek mis sulfidning fazaviy tarkibi o‘zgarishi beqarorlikda muhim rol o‘ynashi aniqlandi.

Kalit so'zlar: Cu2−xCdS–CdTe, quyosh elementlari, eskirish, degradatsiya, geteroo‘tish, spektral sezgirlik

Русский

ИССЛЕДОВАНИЕ СТАРЕНИЯ СОЛНЕЧНЫХ ЭЛЕМЕНТОВ ТИПА Cu₂₋ₓCdS–CdTe С ГЛУБОКИМ ПРИМЕСНЫМ УРОВНЕМ И МЕДНЫМ КОНТАКТОМ

Аннотация. В работе исследованы процессы старения солнечных элементов с глубокими примесными уровнями на основе гетероструктур Cu₂₋ₓCdS–CdTe. Проанализировано влияние технологических факторов и условий эксплуатации на стабильность фотоэлектрических параметров. Экспериментально изучена кинетика изменения напряжения холостого хода, тока короткого замыкания, вольт-амперных характеристик и спектральной чувствительности при длительном хранении в нормальных условиях. Показано, что процесс деградации протекает в две стадии: на начальной стадии наблюдается уменьшение тока короткого замыкания при незначительном увеличении напряжения холостого хода, тогда как на второй стадии происходит одновременное ухудшение обоих параметров. Установлено, что существенную роль в нестабильности характеристик играют изменения электрофизических свойств слоя CdS, а также фазового состава сульфида меди.

Ключевые слова: Cu₂₋ₓCdS–CdTe, солнечные элементы, старение, деградация, гетеропереход, спектральная чувствительность.

English

STUDY OF THE AGING OF Cu₂₋ₓCdS–CdTe SOLAR CELLS WITH A DEEP IMPURITY LEVEL AND A COPPER CONTACT

Abstract. This paper investigates the aging processes of solar cells with deep impurity levels based on Cu₂₋ₓCdS–CdTe heterostructures. The influence of technological factors and operating conditions on the stability of the photoelectric parameters is analyzed. The kinetics of changes in the open-circuit voltage, short-circuit current, current–voltage characteristics, and spectral sensitivity during long-term storage under normal conditions were experimentally studied. It is shown that the degradation process occurs in two stages. At the initial stage, a decrease in the short-circuit current is observed together with a slight increase in the open-circuit voltage, whereas at the second stage both parameters deteriorate simultaneously. It was established that changes in the electrophysical properties of the CdS layer, as well as changes in the phase composition of copper sulfide, play a significant role in the instability of the device characteristics.

Keywords: Cu₂₋ₓCdS–CdTe, solar cells, aging, degradation, heterojunction, spectral sensitivity.

Fayllar

mis-kontaktli-chuqur-aralashma-satxga-ega-cu2xcds-cdte-turi.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 01.00.00-Fizika-matematika
Jurnal 2026-9-son (sentabr)
Chop etilgan 10 Sep 2026
Tashkilot Farg'ona davlat universiteti
ID 20020-1789021239
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.