Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu tadqiqotda TiO2/SiO2 nanokompoziti sol-gel usuli yordamida sintez qilindi. Sintez jarayonida TiO2 va SiO2 kabi hosil qiluvchi prekursorlardan foydalanilib, nanokompozit materialini olish sharoitlari o‘rganildi. Olingan namunalarning morfologik va strukturaviy xususiyatlari skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM), rentgen difraksiyasi (XRD), infraqizil spektroskopiya (FTIR) va Raman spektroskopiyasi yordamida o‘rganildi va tahlil qilindi. XRD tahlili natijasida TiO2 ning kristall anataz fazasi shakllangani, SiO2 esa amorf holatda mavjudligi aniqlandi. FTIR va Raman spektroskopiyasi natijalari TiO2 va SiO2 tarkibiga xos tebranish modlarining mavjudligini ko‘rsatdi. SEM tahlili orqali sintez qilingan nanokompozitining morfologik xususiyatlari o‘rganildi. Olingan natijalar TiO2 ning anataz fazasi va SiO2 ning amorf tuzilishga ega bo‘lgan TiO2/SiO2 nanokompozitini hosil qilganligini tasdiqladi. Aniqlangan strukturaviy xususiyatlar ushbu nanokompozitining fotokatalitik material sifatida kelgusida tadqiq etish uchun istiqbolli ekanligini ko‘rsatadi.
Kalit so'zlar: sol-gel, TiO2/SiO2, nanokompozit, taqiqlangan energiya sohasi, SEM, Raman spektroskopiya.
Аннотация. В данном исследовании нанокомпозит TiO2/SiO2 был синтезирован золь-гель методом. В процессе синтеза использовались прекурсоры, формирующие TiO2 и SiO2, а также исследовались условия получения нанокомпозитного материала. Морфологические и структурные свойства полученных образцов были исследованы и проанализированы с помощью сканирующей электронной микроскопии (СЭМ), рентгенофазового анализа (РФА), ИК-Фурье-спектроскопии (FTIR) и спектроскопии комбинационного рассеяния света (КР). Результаты РФА показали формирование кристаллической фазы анатаза TiO2, тогда как SiO2 присутствовал в аморфном состоянии. Результаты ИК-Фурье-спектроскопии и спектроскопии комбинационного рассеяния света подтвердили наличие колебательных мод, характерных для TiO2 и SiO2. С помощью СЭМ были исследованы морфологические характеристики синтезированного нанокомпозита. Полученные результаты подтвердили формирование нанокомпозита TiO2/SiO2, содержащего кристаллическую фазу анатаза TiO2 и аморфную структуру SiO2. Установленные структурные особенности свидетельствуют о перспективности данного нанокомпозита для дальнейшего исследования в качестве фотокаталитического материала.
Ключевые слова: золь-гель, TiO2/SiO2 нанокомпозит, запрещённая энергетическая зона, СЭМ, спектроскопия комбинационного рассеяния (КР).
Abstract. In this study, a TiO2/SiO2 nanocomposite was synthesized using the sol-gel method. The synthesis process involved the use of precursors for the formation of TiO2 and SiO2, and the conditions for obtaining the nanocomposite material were investigated. The morphological and structural properties of the obtained samples were examined and analyzed using scanning electron microscopy (SEM), X-ray diffraction (XRD), Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR), and Raman spectroscopy. XRD analysis revealed the formation of the crystalline anatase phase of TiO2, while SiO2 was found to exist in an amorphous state. The FTIR and Raman spectroscopy results confirmed the presence of vibrational modes characteristic of TiO2 and SiO2. The morphological characteristics of the synthesized nanocomposite were studied using SEM. The results confirmed the formation of a TiO2/SiO2 nanocomposite consisting of the anatase phase of TiO2 and an amorphous SiO2 structure. The identified structural characteristics indicate that this nanocomposite is promising for further investigation as a photocatalytic material.
Keywords: sol-gel, TiO2/SiO2, nanocomposite, band gap, SEM, Raman spectroscopy.