Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu maqolada ulugʻmutafakkir Alisher Navoiy asarlarida ilgari surilgan didaktik va gumanistik gʻoyalarning boʻlajak oʻqituvchi shaxsini hamda uning kasbiy-pedagogik kompetensiyalarini shakllantirishdagi pedogogik va ma’naviy-axloqiy oʻrni yoritilgan. Navoiyning “Mahbub ul-qulub”, “Xamsa” hamda “Munshaot” kabi asarlaridagi ta’lim-tarbiya, komil inson, ustoz va shogird munosabatlariga oid qarashlari zamonaviy pedagogik yondashuvlar bilan qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari boʻlajak oʻqituvchilarda kasbiy mas’uliyat, insonparvarlik, empatiya va pedagogik odobni rivojlantirishda Navoiy merosining konseptual modelini taqdim etadi.
Kalit so'zlar: Alisher Navoiy, didaktika, gumanizm, boʻlajak oʻqituvchi, pedagogik odob, komil inson, “Mahbub ul-qulub”, pedagogik kompetensiya.
Аннотация. В данной статье раскрывается педагогическая и духовно-нравственная роль дидактических и гуманистических идей, выдвинутых в произведениях великого мыслителя Алишера Навои, в формировании личности будущего учителя и его профессионально-педагогических компетенций. Взгляды Навои на обучение и воспитание, совершенного человека, отношения наставника и ученика, изложенные в таких произведениях, как «Махбуб ул-кулуб», «Хамса» и «Муншаот», сопоставительно проанализированы с современными педагогическими подходами. Результаты исследования представляют концептуальную модель использования наследия Навои в развитии у будущих учителей профессиональной ответственности, человеколюбия, эмпатии и педагогического такта.
Ключевые слова: Алишер Навои, дидактика, гуманизм, будущий учитель, педагогический такт, совершенный человек, «Махбуб ул-кулуб», педагогическая компетенция.
Abstract. This article examines the pedagogical and moral-spiritual role of the didactic and humanistic ideas put forward in the works of the great thinker Alisher Navoi in shaping the personality of the future teacher and his professional and pedagogical competences. Navoi’s views on education and upbringing, the perfect human being, and the relationship between master and disciple, as expressed in such works as “Mahbub ul-qulub”, “Khamsa” and “Munshaot”, are analysed comparatively alongside modern pedagogical approaches. The results of the study present a conceptual model for drawing on Navoi’s heritage in developing professional responsibility, humanity, empathy and pedagogical tact in future teachers.
Keywords: Alisher Navoi, didactics, humanism, future teacher, pedagogical tact, perfect human being, “Mahbub ul-qulub”, pedagogical competence.