Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 05 Oct 2026 | Maqola Ochiq kirish

POTTS-ISING MODELIDA GIBBS O'LCHOVLARI UCHUN MASHINAVIY O'RGANISH

Xatamov Nosirjon Mo‘ydinovich, NamDU, dotsent, Dsc
Jo‘rayeva Madinabonu Zuxriddin qizi, ADU, tayanch doktorant
O'zbekcha

POTTS-ISING MODELIDA GIBBS O'LCHOVLARI UCHUN MASHINAVIY O'RGANISH

Annotatsiya. Ushbu maqolada biz Potts-Ising modelining ikki qatlamini bog'laydigan Hamiltonian tomonidan aniqlangan daraxt indekslangan Markov zanjirlarini (Gibbs o'lchovlari) o'rganamiz: yashirin spinlar va kuzatilgan spinlari. Hamiltonian har bir qatlam ichidagi Potts o'zaro ta'sirini va qatlamlar orasidagi komponentlararo Ising aloqalarini o'z ichiga oladi, yashirin Markov modellarini bilinear Markov tasodifiy maydoniga kengaytiradi. Xususan, biz ushbu Hamiltonianning Keyli daraxtlaridagi translyatsion-invariant Gibbs o‘lchovlarini (TIGO‘) o'rganamiz.

Kalit so'zlar: Potts-Ising modeli, Markov zanjirlari, Gamiltonian, Keyli daraxti, translyatsion -invariant Gibbs o'lchovlari.

Русский

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МАШИННОГО ОБУЧЕНИЯ МЕР ГИББСА ДЛЯ МОДЕЛИ ПОТТСА-ИЗИНГА

Аннотация. В данной работе исследуются марковские цепи, индексируемые деревьями (меры Гиббса), определенные гамильтонианом, связывающим две слоя модели Поттса и Изинга: скрытые спины и наблюдаемые спины на дереве Кэли. Гамильтониан включает взаимодействия Поттса внутри каждого слоя и покомпонентные связи Изинга между слоями, расширяя скрытые марковские модели до билинейного марковского случайного поля. В частности, исследуются трансляционно-инвариантные меры Гиббса (ТИМГ) данного гамильтониана на деревьях Кэли.

Ключевые слова: модель Поттса-Изинга, марковские цепи, гамильтониан, дерево Кэли, трансляционно-инвариантные меры Гиббса

English

APPLICATION OF MACHINE LEARNING TO GIBBS MEASURES FOR THE POTTS-ISING MODEL

Abstract. This paper investigates tree-indexed Markov chains (Gibbs measures) defined by a Hamiltonian coupling two layers of Potts and Ising models: hidden spins and observed spins on a Cayley tree. The Hamiltonian incorporates Potts interactions within each layer and component-wise Ising couplings between the layers, extending hidden Markov models to a bilinear Markov random field. In particular, the study focuses on translation-invariant Gibbs measures (TIGMs) associated with this Hamiltonian on Cayley trees.

Keywords: Potts-Ising model, Markov chains, Hamiltonian, Cayley tree, translation-invariant Gibbs measures.

Fayllar

potts-ising-modelida-gibbs-olchovlari-uchun-mashinaviy-org.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 01.00.00-Fizika-matematika
Jurnal 2026-10-son (oktabr)
Chop etilgan 05 Oct 2026
Tashkilot NamDU
ID 40238-1791194240
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar