Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada bo’lajak rus tili o’qituvchisining lingvomamlakatshunoslik kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy asoslari ko’rib chiqiladi. Lingvomamlakatshunoslik, lingvokulturologiya va mamlakatshunoslik tushunchalarining farqi aniqlangan. Kompetensiyaning to’rt komponentli modeli (kognitiv-bilim, leksik-semantik, kommunikativ-faoliyat va aksiologik) hamda unga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar taklif etilgan. 4-kurs talabalari o’rtasida o’tkazilgan erkin assotsiativ eksperiment natijalari tahlil qilingan. G.U.Soldatova tasnifi asosida etnik identiklik turlariga ko’ra o’qituvchining metodik strategiyalari ishlab chiqilgan.
Kalit so'zlar: lingvomamlakatshunoslik kompetensiyasi, rus tili o’qituvchisi, madaniyatlararo mediatsiya, lingvokulturologiya, etnik identiklik, o’qish savodxonligi, ko’p madaniyatli ta’lim muhiti
Аннотация. В статье рассматриваются теоретические основы развития лингвострановедческой компетенции будущего учителя русского языка в условиях поликультурной образовательной среды Узбекистана. Уточняется соотношение понятий «лингвострановедение», «лингвокультурология» и «страноведение». Предлагается четырёхкомпонентная модель компетенции (когнитивно-знаниевый, лексико-семантический, коммуникативно-деятельностный и аксиологический компоненты) с системой обусловливающих её внутренних и внешних факторов. Анализируются результаты свободного ассоциативного эксперимента, проведённого среди студентов 4-го курса. На основе классификации Г.У.Солдатовой разработаны методические стратегии учителя с учётом типов этнической идентичности учащихся.
Ключевые слова: лингвострановедческая компетенция, учитель русского языка, межкультурная медиация, лингвокультурология, этническая идентичность, читательская грамотность, поликультурная образовательная среда
Abstract. The article examines the theoretical foundations for developing the linguistic and country-specific competence of future Russian language teachers in the multicultural educational environment of Uzbekistan. The relationship between the concepts of linguistic country studies, linguoculturology and country studies is clarified. A four-component model of the competence (cognitive, lexico-semantic, communicative-activity and axiological components) is proposed, together with the internal and external factors that shape it. The results of a free association experiment conducted among fourth-year students are analysed. Based on G.U.Soldatova’s classification, teaching strategies are developed for working with students of different types of ethnic identity.
Keywords: linguistic and country-specific competence, Russian language teacher, intercultural mediation, linguoculturology, ethnic identity, reading literacy, multicultural educational environment.