Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ушбу ишда Герасимов–Капуто маъносидаги каср тартибли дифференциал оператор қатнашган аралаш типдаги тенглама учун характеристикадан четланишли нолокал чегаравий масала ўрганилади. Қўйилган масала ечимининг классик ва кучли маъноларда мавжудлиги ҳамда ягоналиги шартлари тадқиқ этилади. Масаланинг ечилувчанлигига оид теоремаларни исботлашда Грин функцияси ва Райт функциясининг хоссаларидан, шунингдек, интеграл тенгламалар назарияси усулларидан фойдаланилади. Тегишли шартлар бажарилганда масаланинг ягона классик ечими мавжудлиги аниқланади. Бундан ташқари, масаланинг кучли маънода ечилувчанлиги исботланади ҳамда тегишли функционал фазода кучли ечим учун априор баҳо олинади. Олинган натижалар қаралаётган нолокал чегаравий масаланинг ечилувчанлигини асослайди ва каср тартибли дифференциал операторлар қатнашган аралаш типдаги тенгламаларни тадқиқ этишнинг назарий усулларини ривожлантиради.
Kalit so'zlar: аралаш типдаги тенглама, Герасимов–Капуто маъносидаги каср тартибли оператор, нолокал чегаравий масала, характеристикадан четланиш, Грин функцияси, Райт функцияси, классик ечим, кучли ечим, априор баҳо.
Аннотация. В работе изучается нелокальная краевая задача с отклонением от характеристики для уравнения смешанного типа с дробным дифференциальным оператором в смысле Герасимова–Капуто. Исследуются условия существования и единственности решения поставленной задачи в классическом и сильном смыслах. Для доказательства теорем о разрешимости используются свойства функции Грина и функции Райта, а также методы теории интегральных уравнений. Установлено существование единственного классического решения задачи при соответствующих условиях. Кроме того, доказана сильная разрешимость задачи и получена априорная оценка сильного решения в соответствующем функциональном пространстве. Полученные результаты обосновывают разрешимость рассматриваемой нелокальной краевой задачи и расширяют теоретические методы исследования уравнений смешанного типа с дробными дифференциальными операторами.
Ключевые слова: уравнение смешанного типа, оператор дробного порядка Герасимова–Капуто, нелокальная краевая задача, отклонение от характеристики, функция Грина, функция Райта, классическое решение, сильное решение, априорная оценка.
Abstract. This paper investigates a nonlocal boundary value problem with deviation from the characteristic for a mixed-type equation involving a fractional-order differential operator in the sense of Gerasimov–Caputo. The existence and uniqueness of solutions to the problem in both the classical and strong senses are studied. The proofs of the solvability theorems rely on the properties of the Green function and the Wright function, as well as methods from the theory of integral equations. The existence of a unique classical solution is established under appropriate conditions. Furthermore, the strong solvability of the problem is proved, and an a priori estimate for the strong solution is obtained in the corresponding functional space. The results provide a rigorous justification of the solvability of the nonlocal boundary value problem under consideration and contribute to the development of theoretical methods for studying mixed-type equations with fractional-order differential operators.
Keywords: mixed-type equation, fractional-order Gerasimov–Caputo operator, nonlocal boundary value problem, deviation from the characteristic, Green's function, Wright function, classical solution, strong solution, a priori estimate.