Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada tarmoqlangan optik tolalarda solitonlar generatsiyasi masalasi metrik graflardagi nochiziqli Shryodinger tenglamasi uchun Koshi masalasi sifatida qaraladi. Qirralarning nochiziqlilik koeffitsiyentlari yigʻindi qoidasini qanoatlantirganda masala integrallanuvchi boʻlishi va tarmoqlanmagan tola masalasiga aniq keltirilishi koʻrsatildi. Y-simon tarmoq uchun toʻrtburchak, ikki chastotali va super-Gauss boshlangʻich impulslarida hosil boʻladigan solitonlar soni analitik koʻrinishda topildi. Solitonlar sonini qirralarning nochiziqlilik koeffitsiyentlari hamda boshlangʻich impuls parametrlari orqali boshqarish mumkinligi koʻrsatildi. Natijalar H-simon va daraxtsimon tarmoqlarga umumlashtirildi, ularni tajribada amalga oshirish imkoniyatlari muhokama qilindi
Kalit so'zlar: optik soliton, metrik graf, nochiziqli Shryodinger tenglamasi, solitonlar generatsiyasi, optik tolali tarmoq, yigʻindi qoidasi
Аннотация. В работе задача генерации солитонов в разветвлённых оптических волокнах рассматривается как задача Коши для нелинейного уравнения Шрёдингера на метрических графах. Показано, что при выполнении правила сумм для коэффициентов нелинейности ветвей задача интегрируема и точно сводится к задаче для неразветвлённого волокна. Для Y-образной сети в аналитическом виде найдено число солитонов, генерируемых прямоугольным, двухчастотным и супергауссовым начальными импульсами. Показано, что числом солитонов можно управлять, подбирая коэффициенты нелинейности ветвей и параметры начального импульса. Результаты обобщены на H-образные и древовидные сети; обсуждаются возможности их экспериментальной реализации.
Ключевые слова: оптический солитон, метрический граф, нелинейное уравнение Шрёдингера, генерация солитонов, волоконно-оптическая сеть, правило сумм
Abstract. Soliton generation in branched optical fibers is treated as the Cauchy problem for the nonlinear Schrödinger equation on metric graphs. It is shown that when the nonlinearity coefficients of the branches satisfy a sum rule, the problem is integrable and reduces exactly to that for an unbranched fiber. For a Y-shaped network, the number of solitons generated by rectangular, dual-frequency and super-Gaussian input pulses is obtained analytically. The soliton number can be controlled through the nonlinearity coefficients of the branches and the parameters of the input pulse. The results are extended to H-shaped and tree-like networks, and possible experimental realizations are discussed.
Keywords: optical soliton, metric graph, nonlinear Schrödinger equation, soliton generation, fiber-optic network, sum rule