BYANKI TURIDAGI FAZOVIY-VAQT MODELLARIDA GEOMETRIK INVARIANTLAR VA KILLING SIMMETRIYALARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK
BYANKI TURIDAGI FAZOVIY-VAQT MODELLARIDA GEOMETRIK INVARIANTLAR VA KILLING SIMMETRIYALARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK
Annotatsiya. Annotatsiya. Ushbu maqolada Bianchi turidagi bir jinsli, lekin anizotrop fazoviy-vaqt modellarining geometrik
invariantlari hamda Killing vektor maydonlari orasidagi bog‘lanish tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor Riman egriligi tenzori, Ricci
tenzori va Kretschmann invariantining fizik hamda geometrik mazmunini sodda usulda tushuntirishga qaratiladi. Killing vektor
maydonlari fazoviy-vaqtning izometriyalarini ifodalashi, invariantlar esa egrilikning koordinatalardan mustaqil tavsifini berishi
ko‘rsatiladi. Bianchi I modeli uchun diagonal metrika misolida Hubble tipidagi yo‘nalishli parametrlar orqali Kretschmann
invariantining qulay ifodasi yoziladi. Shuningdek, simmetriya darajasi ortgan sari metrik funksiyalar soni va invariantlarning
funksional murakkabligi qanday kamayishi tushuntiriladi. Natijada Killing simmetriyalari bilan invariant tahlil birgalikda
qo‘llanganda Bianchi modellarining geometrik farqlarini chuqurroq ochish mumkinligi asoslanadi.
Kalit so'zlar: Kalit so‘zlar: Bianchi modeli, Killing vektor maydoni, izometriya, Kretschmann invarianti, Riman egriligi, anizotropiya, bir jinslilik.