Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Maqolada Simpson-Visser regulyarlashtirilgan qora tuynuk – yumronqoziq fazo-vaqtining Bergmann-Vagoner-Nordtvedt sinfiga mansub skalyar-tenzor gravitatsiya nazariyasidagi tasviri tahlil qilindi. Metrikaning gorizontlari, bo‘g‘izi va “black-bounce” sohasi b/m o‘lchamsiz parametr orqali klassifikatsiya qilindi. Minimal bo‘lmagan bog‘lanish funksiyasini aniqlovchi rekonstruksiya tenglamasining kritik nuqtalari x=0 va, b<3m bo‘lganda, x=±√(9m²-b²) ekanligi ko‘rsatildi. Bog‘lanish funksiyasining bo‘g‘iz yaqinidagi asimptotikasi lnf∼-[3m/(3m-b)]ln|x| ko‘rinishda topildi. Natijada geometrik jihatdan regulyar Simpson-Visser fazo-vaqti bitta skalyar maydonli regulyar skalyar-tenzor nazariyada butun radial oralig‘ida yagona global yechim sifatida ifodalanmasligi aniqlandi. b<3m da to‘rtta, b≥3m da esa ikkita alohida skalyar-tenzor soha hosil bo‘ladi. Olingan natijalar asosida radial g‘alayonlanishlar uchun fizik chegaraviy shartlar va spektral barqarorlik mezoni shakllantirildi.
Kalit so'zlar: Simpson-Visser metrikasi, regulyar qora tuynuk, yumronqoziq ini, skalyar-tenzor gravitatsiya, radial g‘alayonlanish, barqarorlik.
Аннотация. В статье исследовано представление регуляризованного пространства-времени Симпсона-Виссера в скалярно-тензорной теории гравитации класса Бергмана-Вагонера-Нордтведта. Горизонты, горловина и область black bounce классифицированы с помощью безразмерного параметра b/m. Показано, что критическими точками уравнения реконструкции неминимальной связи являются x=0 и, при b<3m, x=±√(9m²-b²). Найдена асимптотика функции связи вблизи горловины: lnf∼-[3m/(3m-b)]ln|x|. Установлено, что геометрически регулярное пространство-время Симпсона-Виссера не может быть представлено как единое глобальное решение регулярной односкалярной теории во всём радиальном диапазоне. При b<3m возникают четыре, а при b≥3m – две отдельные скалярно-тензорные области. Сформулированы физические граничные условия и спектральный критерий радиальной устойчивости.
Ключевые слова: метрика Симпсона-Виссера, регулярная чёрная дыра, кротовая нора, скалярно-тензорная гравитация, радиальные возмущения, устойчивость.
Abstract. The scalar-tensor representation of the regularized Simpson-Visser black-bounce spacetime is investigated within the Bergmann-Wagoner-Nordtvedt class of gravitational theories. The horizons, throat and black-bounce sector are classified in terms of the dimensionless ratio b/m. The reconstruction equation for the nonminimal coupling is shown to possess critical surfaces at x=0 and, for b<3m, at x=±√(9m²-b²). The near-throat behavior of the coupling is found to obey lnf∼-[3m/(3m-b)]ln|x|. Consequently, although the Simpson-Visser geometry is curvature regular, its one-scalar scalar-tensor representation cannot form a single globally regular solution over the whole radial range. Four separate scalar-tensor patches arise for b<3m and two patches for b≥3m. Physical boundary conditions and a spectral criterion for radial stability are formulated on this basis.
Keywords: Simpson-Visser metric, regular black hole, wormhole, scalar-tensor gravity, radial perturbations, stability.