Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 31 Aug 2026 | Maqola Ochiq kirish

EYNSHTEYN–NOCHIZIQLI MAKSVELL–YUKAVA QORA TUYNUGʻIDA KEPLER VA RADIAL EPITSIKLIK CHASTOTALARNING TAHLILI

Alisher Latifovich Abduvokhidov, Andijan state University,Universitet Str.129,, Andijan 170100,Uzbekistan
Khilola Khudarganova, Institute of Fundamental and Applied Research, National Research University TIIAME, Kori Niyoziy 39,
Mirjavohir Mirov Faxriddinovich, Institute of Fundamental and Applied Research, National Research University TIIAME, Kori Niyoziy 39,
O'zbekcha

EYNSHTEYN–NOCHIZIQLI MAKSVELL–YUKAVA QORA TUYNUGʻIDA KEPLER VA RADIAL EPITSIKLIK CHASTOTALARNING TAHLILI

Annotatsiya. Bu ishda statik va sferik-simmetrik Eynshteyn–Nochiziqli Maksvell–Yukava (ENLMY) qora oʻrasida neytral test-zarrachalarning Kepler va radial epitsiklik chastotalari oʻrganiladi; metrikaviy funksiya f(r) hamrohlik qiluvchi tahlilda olingan boʻlib, unda eksponensial integral hadining ishorasi bevosita maydon tenglamalaridan belgilanadi va avval eʼlon qilingan yechimdan farq qiladi. Doiraviy harakat geodezik tenglamalaridan boshlab, Kepler burchak chastotasi ΩK va radial epitsiklik chastota Ωr uchun yopiq koʻrinishdagi ifodalar chiqarildi, va ularning zaryad parametri Q hamda Yukava skrining parametri α ga bogʻliqligi tahlil qilindi. Ikkala parametr butun tahlil davomida qarama-qarshi yoʻnalishda taʼsir qiladi: Q ning ortishi Ωr choʻqqisini koʻtaradi va --- 120 --- uni kichikroq radiuslarga suradi, α ning ortishi esa choʻqqini pasaytiradi va tashqariga suradi; ΩK esa belgilangan r da Q ortishi bilan kamayadi, α ortishi bilan ortadi. Bu tendensiyalar gorizont tuzilishi va effektiv potensial uchun avval topilgan qarama-qarshi yoʻnalishdagi naqshni takrorlaydi, bu esa Yukava skriningning hozirgacha oʻrganilgan har bir dinamik miqdorda zaryadning ixchamlashtiruvchi taʼsirini izchil ravishda qarshi taʼsir qilishini tasdiqlaydi.

Kalit so'zlar: Eynshteyn–nochiziqli Maksvell–Yukava qora oʻrasi; Kepler chastotasi; radial epitsiklik chastota; modifikatsiyalangan gravitatsiya.

Русский

АНАЛИЗ КЕПЛЕРОВСКИХ И РАДИАЛЬНЫХ ЭПИЦИКЛИЧЕСКИХ ЧАСТОТ В ЧЁРНОЙ ДЫРЕ ЭЙНШТЕЙНА–НЕЛИНЕЙНОГО МАКСВЕЛЛА–ЮКАВЫ

Аннотация. Изучаются кеплеровская и радиальная эпициклическая частоты нейтральных пробных частиц в статической, сферически-симметричной чёрной дыре Эйнштейна–нелинейного Максвелла–Юкавы (ENLMY), с использованием метрической функции f(r), полученной в сопутствующем исследовании, где знак члена с экспоненциальным интегралом устанавливается непосредственно из уравнений поля и отличается от ранее опубликованного решения. Исходя из геодезических уравнений кругового движения, мы получаем замкнутые выражения для кеплеровской угловой частоты ΩK и радиальной эпициклической частоты Ωr, и исследуем их зависимость от заряда Q и параметра юкавского экранирования α. Оба параметра действуют противоположно: увеличение Q повышает пик Ωr и смещает его к меньшим радиусам, тогда как увеличение α понижает пик и смещает его наружу; ΩK убывает с ростом Q и растёт с ростом α при фиксированном r.

Ключевые слова: чёрная дыра Эйнштейна–нелинейного Максвелла–Юкавы; кеплеровская частота; радиальная эпициклическая частота; модифицированная гравитация.

English

KEPLERIAN AND RADIAL EPICYCLIC FREQUENCIES IN A EINSTEIN–NONLINEAR MAXWELL– YUKAWA BLACK HOLE

Abstract. We study the Keplerian and radial epicyclic frequencies of neutral test particles in the static, spherically symmetric Einstein–Nonlinear Maxwell–Yukawa (ENLMY) black hole, using the metric function f(r) obtained in a companion analysis, where the sign of the exponential-integral term is established directly from the field equations and differs from a previously reported solution. Starting from the geodesic equations of circular motion, we derive closed-form expressions for the Keplerian angular frequency ΩK and the radial epicyclic frequency Ωr, and examine their dependence on the charge parameter Q and the Yukawa screening parameter α. The two parameters act in opposite directions throughout: increasing Q raises the peak of Ωr and shifts it to smaller radii, while increasing α lowers the peak and shifts it outward; ΩK decreases with Q and increases with α at fixed r. These trends mirror the opposite- direction pattern already found for the horizon structure and the effective potential, confirming that Yukawa screening consistently counteracts the compactifying effect of the charge across every dynamical quantity examined so far.

Keywords: Einstein–nonlinear Maxwell–Yukawa black hole; Keplerian frequency; radial epicyclic frequency; modified gravity.

Fayllar

eynshteyn-nochiziqli-maksvell-yukava-qora-tuynugida-kepler.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 01.00.00-Fizika-matematika
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 31 Aug 2026
Tashkilot Andijan state University
ID 95724-1794043844
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.