Namangan davlat universiteti
Annotatsiya. Ushbu kengaytirilgan ilmiy maqolada oliy taʼlim muassasalarida chet tili (nemis tili) mashgʻulotlarida talabalarning ogʻzaki ijodiyligini (oral creativity) rivojlantirishning metodik, lingvodidaktik hamda psixologik-pedagogik asoslari muallifning shaxsiy ilmiy konsepsiyasi va chuqur nazariy tahlillari negizida izchil yoritib berilgan. Tadqiqotda ogʻzaki nutqiy kreativlikning konseptual-nazariy mohiyati, spontan va improvizatsion nutqni shakllantirishning psixolingvistik mexanizmlari, kognitiv-kreativ toʻsiqlarni bartaraf etish hamda sotsiolingvistik erkinlikni taʼminlovchi pedagogik omillar atrofliroq tahlil qilingan. Shuningdek, talabalarda nemis tilida improvizatsiya qilish, ogʻzaki argumentatsiyani noanʼanaviy shakllantirish va nutqiy toʻsiqlarni yengishga qaratilgan mualliflik uch bosqichli kompleks metodik modeli, ogʻzaki ijodiy topshiriqlar tipologiyasi hamda koʻrshatkichli baholash kriteriyalari taqdim etiladi.
Kalit so'zlar: ogʻzaki ijodiylik (oral creativity), chet tili oʻqitish metodikasi, nemis tili, lingvodidaktika, mualliflik konsepsiyasi, spontan nutq, sotsiolingvistik improvizatsiya, psixolingvistik mexanizmlar, metodik model, pragmatik erkinlik.
Аннотация. В данной исследовательской статье на основе личных научных концепций и глубокого теоретико- методологического анализа автора подробно и систематически освещаются методические, лингводидактические и психолого-педагогические основы развития устной креативности (oral creativity) студентов на занятиях по иностранному (немецкому) языку в вузах. В работе глубоко проанализированы концептуальная суть устно-речевой креативности, психолингвистические механизмы спонтанной речи и речевой импровизации, а также факторы преодоления когнитивно- речевых барьеров и достижения социолингвистической автономии. Представлена авторская трехэтапная методическая модель, развернутая типология творческих устно-речевых заданий и детальные критерии оценивания.
Ключевые слова: устная креативность (oral creativity), методика преподавания иностранных языков, немецкий язык, лингводидактика, авторская концепция, психолингвистические механизмы, спонтанная речь, методическая модель.
Abstract. Based on the authorʼs theoretical and conceptual framework, this scientific article systematically examines the methodical, linguodidactic, and psychological-pedagogical foundations of developing studentsʼoral creativity in foreign language (German) classes within higher education. The study presents an in-depth analysis of the conceptual nature of oral creativity, the psycholinguistic mechanisms underlying spontaneous speech production, oral improvisation, and strategies for overcoming cognitive- communicative barriers to achieve sociolinguistic autonomy. A comprehensive three-stage author-designed methodical model, an expanded typology of creative speaking tasks, and detailed assessment criteria are presented.
Keywords: oral creativity, foreign language teaching methodology, German language, linguodidactics, authorʼs conception, psycholinguistic mechanisms, spontaneous speech, methodical model, pragmatical autonomy.