Namangan davlat universiteti

Ilmiy axborotnomasi

Chop etilgan: 27 Jul 2026 | Maqola Ochiq kirish

SALBUTAMOL MOLEKULASINING SIRT IONLASHUV QONUNIYATLARINI VAKUUM VA ATMOSFERA SHAROITIDA TADQIQ QILISH

Eshburiyeva Mavjuda Umbarovna, O‘zR FA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalar instituti stajyor tadqiqotchi
Nazarov Maxmanazar Murodulla o'g'li, O‘zR FA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalar instituti 2-bosqich tayanch doktoranti
Isхakova Saida Sunnatovna, O‘zR FA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalar instituti fizika-matematika fanlari doktori, katta ilmiy xodim
Usmanov Dilshadbek Tursunbayevich, O‘zR FA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalar instituti fizika-matematika fanlari doktori, professor
O'zbekcha

SALBUTAMOL MOLEKULASINING SIRT IONLASHUV QONUNIYATLARINI VAKUUM VA ATMOSFERA SHAROITIDA TADQIQ QILISH

Annotatsiya. Mazkur tadqiqot doirasida keng tarqalgan bronxolitik vosita bo‘lgan salbutamol (Nebutamol®) moddasi sirtiy ionlashuv qonuniyatlari vakuum va atmosfera sharoitida tadqiq qilindi. Vakuum sharoitida salbutamol sirt ionlashuv mass-spektrometriya usuli yordamida qizib turgan oksidlangan volfram emitteri yordamida o‘rganildi. Sirt ionlashuv mass-spektrlari kam chiziqli bo‘lib, asosan fragment [M-R]+ ionlardan tashkil topgan va m/z 86 ga mos keluvchi ion eng yuqori intensivlikka ega bo‘lib, spektrning asosiy cho‘qqisini tashkil etdi. Ion toklarini emitter temperaturasiga bog‘liklari tadqiq qilinib, ular asosan qo‘ng‘iroqsimon tarzda ekangligi aniqlandi. Shuningdek, termodesorbsion sirtiy ionlashuv spektrometrida («Iskovich») salbutamol molekulasi atmosfera havosida termodesorbsion spektrlari olinib, fizik-kimyoviy xususiyatlari tadqiq qilindi. Olingan natijalar nafaqat fundamental jihatdan ko‘p atomli zarrachalarning issiq qattiq jism bilan o‘zaro ta’sirining xususiyatlarini aniqlashda, balki amaliy jihatdan sirt ionlashuv usulining qo‘llanish doirasini muhim farmatsevtik vosita-β2-agonistga nisbatan kengaytirib, keyinchalik bu sinfdagi moddalarni murakkab arlashmalarda tez va sezgir tahlil qilishga asos yaratadi.

Kalit so'zlar: sirt ionlashuv usuli, mass-spektrometr, emitter; salbutamol β2-adrenergik agonist; ionlar hosil bo‘lish mexanizmi, temperatura

Русский

ИССЛЕДОВАНИЕ ЗАКОНОМЕРНОСТЕЙ ПОВЕРХНОСТНОЙ ИОНИЗАЦИИ МОЛЕКУЛЫ САЛЬБУТАМОЛА В УСЛОВИЯХ ВАКУУМА И АТМОСФЕРЫ

Аннотация. В рамках настоящего исследования были изучены закономерности поверхностной ионизации широко применяемого бронхолитического препарата сальбутамола (Nebutamol®) в вакуумных и атмосферных условиях. В вакууме сальбутамол исследовали методом поверхностно-ионизационной масс-спектрометрии с использованием нагретого окисленного вольфрамового эмиттера. Полученные масс-спектры поверхностной ионизации характеризовались малым числом линий и состояли преимущественно из фрагментных ионов [M−R]+. Ион с m/z 86 обладал наибольшей интенсивностью и формировал основной пик спектра. Исследованы зависимости ионных токов от температуры эмиттера, при этом установлено, что они имеют преимущественно колоколообразный характер. Кроме того, на термодесорбционном спектрометре поверхностной ионизации («Искович») были получены термодесорбционные спектры молекулы сальбутамола в атмосферном воздухе и исследованы её физико-химические свойства. Полученные результаты имеют фундаментальное значение для выяснения особенностей взаимодействия многоатомных частиц с нагретой поверхностью твёрдого тела, а также практическое значение, поскольку расширяют область применения метода поверхностной ионизации в отношении важного фармацевтического средства — β2-агониста, создавая основу для последующего быстрого и чувствительного анализа соединений данного класса в сложных смесях.

Ключевые слова: : метод поверхностной ионизации, масс-спектрометр, эмиттер, сальбутамол, β2-адренергический агонист, механизм образования ионов, температура.

English

STUDY OF THE SURFACE IONIZATION REGULARITIES OF THE SALBUTAMOL MOLECULE UNDER VACUUM AND ATMOSPHERIC CONDITIONS

Abstract. Within the framework of this study, the surface ionization behavior of the widely used bronchodilator salbutamol (Nebutamol®) was investigated under both vacuum and atmospheric conditions. Under vacuum conditions, salbutamol was studied using the surface ionization mass spectrometry method with a heated oxidized tungsten emitter. The obtained surface ionization mass spectra were characterized by a limited number of peaks and consisted predominantly of fragment ions [M−R]+. The ion with m/z 86 exhibited the highest intensity and represented the base peak of the spectrum. The dependences of ion currents on emitter temperature were investigated and were found to be predominantly bell-shaped. In addition, thermodesorption spectra of the salbutamol molecule in ambient air were obtained using a thermodesorption surface ionization spectrometer ("Iskovich"), and its physicochemical properties were investigated. The obtained results are of fundamental importance for elucidating the interaction mechanisms of polyatomic particles with a heated solid surface and are also of practical significance, as they expand the application range of the surface ionization method to an important pharmaceutical agent, a β2-agonist, thereby providing a basis for the subsequent rapid and sensitive analysis of this class of compounds in complex mixtures.

Keywords: surface ionization method, mass spectrometer, emitter, salbutamol, β2-adrenergic agonist, ion formation mechanism, temperature.

Fayllar

salbutamol-molekulasining-sirt-ionlashuv-qonuniyatlarini-vak.pdf Yuklab olish

Mobil qurilmada PDF-ni ko'rish uchun ochib oling.

PDF-ni ochish
Ma'lumotlar
Yo'nalish 01.00.00-Fizika-matematika
Jurnal 2026-8-son (avgust)
Chop etilgan 27 Jul 2026
Tashkilot O‘zR FA U.A.Arifov nomidagi Ion-plazma va lazer texnologiyalar instituti
ID 37462-1785163666
Ushbu havola Crossref va ilmiy iqtiboslar uchun rasmiy landing page havolasi hisoblanadi.
Ilmiy ID-lar